1.000 ngày giữ "mắt thần trên biển" – Người lính Cồn Cỏ Lê Hữu Trạc

Tháng 4 năm 1962, chàng thanh niên Lê Hữu Trạc, vừa tròn 20 tuổi, viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào Đại đội Lê Hồng Phong thuộc Tiểu đoàn 4, làm nhiệm vụ bảo vệ tuyến giới tuyến Vĩnh Linh – nơi được xem là tuyến đầu của miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Năm 1965, khi không quân và hải quân Mỹ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, đảo Cồn Cỏ trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội. Hòn đảo nhỏ ngoài khơi Quảng Trị có vị trí chiến lược đặc biệt, được ví như "mắt thần trên biển", khống chế các tuyến hoạt động của đối phương trên vịnh Bắc Bộ. Biết rõ mức độ hiểm nguy, Lê Hữu Trạc cùng đồng đội vẫn viết đơn tình nguyện bằng máu xin ra đảo chiến đấu. Trước ngày lên đường, cả trung đội cạo trọc đầu vì biết rằng trên đảo vô cùng thiếu nước ngọt, không thể sinh hoạt như trên đất liền.

Theo kế hoạch ban đầu, đơn vị chỉ làm nhiệm vụ khoảng hai tháng. Nhưng trước sự khốc liệt của chiến trường, họ ở lại suốt gần ba năm, trải qua gần 1.000 ngày đêm dưới mưa bom bão đạn. Máy bay Mỹ liên tục ném bom, tàu chiến ngoài khơi bắn phá ngày đêm. Có thời điểm, các tàu tiếp tế từ đất liền không thể cập đảo suốt nhiều tháng, khiến bộ đội phải chia nhau từng ngụm nước, từng nắm gạo để cầm cự.

Trong hoàn cảnh đó, Lê Hữu Trạc luôn có mặt ở những vị trí nguy hiểm nhất. Ông cùng đồng đội xây dựng trận địa, đào hầm, củng cố công sự và trực tiếp chiến đấu chống các đợt tập kích bằng máy bay, tàu chiến. Từ năm 1965 đến 1968, quân và dân Cồn Cỏ đã bắn rơi 48 máy bay, trong đó 29 chiếc rơi tại chỗ, đồng thời bắn cháy 17 tàu chiến và 2 tàu vận tải của đối phương. Những chiến công ấy góp phần giữ vững hòn đảo tiền tiêu và bảo vệ vùng biển miền Bắc.

Năm 1966, cán bộ, chiến sĩ trên đảo Cồn Cỏ vinh dự nhận được thư khen của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là nguồn động viên to lớn để những người lính tiếp tục kiên cường bám trụ giữa biển khơi. Với thành tích chiến đấu xuất sắc, Lê Hữu Trạc ba lần được phong danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ. Tuy nhiên, khi nhắc lại những năm tháng ấy, ông luôn nói: "Chiến công ấy là của cả đơn vị, của nhân dân, chứ không phải của riêng tôi."

Đầu năm 1968, ông được điều về đất liền làm Đại đội trưởng rồi Tham mưu trưởng Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 270. Trong một chuyến trinh sát chuẩn bị phương án chống địch đổ bộ đường không tại Vĩnh Linh, đơn vị của ông gặp bom nổ chậm. Người chiến sĩ đi cùng hy sinh, còn Lê Hữu Trạc bị thương đặc biệt nặng và mất hoàn toàn thị lực. Ước mơ tiếp tục cầm súng chiến đấu của ông khép lại ở tuổi 27.

Sau chiến tranh, thay vì đầu hàng số phận, Lê Hữu Trạc bắt đầu một hành trình mới. Ông tham gia xây dựng Hội Người mù tỉnh Quảng Bình và trở thành Chủ tịch đầu tiên của hội, mở nhiều lớp dạy nghề, giúp người khiếm thị có việc làm và hòa nhập cộng đồng. Đối với ông, ánh sáng không chỉ nằm ở đôi mắt mà còn ở nghị lực sống và khát vọng cống hiến.

Ngày 26 tháng 4 năm 2018, Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Lê Hữu Trạc. Khi nhận phần thưởng cao quý này, ông xúc động khẳng định rằng đó là sự tri ân dành cho những đồng đội đã ngã xuống trên đảo Cồn Cỏ và chiến trường Quảng Trị. Câu chuyện của ông là minh chứng rằng có những người lính tuy mất đi ánh sáng của đôi mắt nhưng vẫn thắp sáng niềm tin cho nhiều thế hệ bằng lòng yêu nước, tinh thần vượt khó và sự cống hiến không ngừng nghỉ.