1. Sự ra đời của Đội TnXP công tác Trung ương

Cùng với Trung ương Đảng và Bộ Tổng tư lệnh, Hồ Chủ tịch đã
trực tiếp chỉ đạo chiến dịch quan trọng này. Người chỉ thị “Chiến
dịch này chỉ cho đánh thắng, không cho đánh bại”.
Để đảm bảo cho công tác hậu cần, đáp ứng yêu cầu to lớn của
chiến dịch Biên giới, Hồ Chủ tịch đã chỉ thị cho Trung ương Đoàn
Tanh niên Cứu quốc Việt Nam thành lập Đội thanh niên xung
phong, gồm những đội thanh niên tập trung dài hạn phục vụ chiến
dịch lấy tên là đội thanh niên xung phong công tác.
Ngày 15/7/1950, Đảng Đoàn thanh vận Trung ương đã họp
giao cho Ban Tường vụ Trung ương Đoàn ra quyết định thành
lập Đội thanh niên xung phong công tác Trung ương đầu tiên theo
chỉ thị của Bác Hồ.
PHẦN THỨ NHẤT:
Đội TNXP công tác Trung ương gồm 225 đội viên, do đồng
chí Vương Bích Vượng, Ủy viên BCH Trung ương Đoàn làm đội
trưởng. Đội được tổ chức thành 3 liên phân đội, dưới liên phân đội
là phân đội. Toàn đội có 73 đảng viên, còn lại là đoàn viên thanh
niên cứu quốc, tuổi từ 18 đến 25 của các tỉnh Tái Nguyên, Phú
Tọ, Bắc Ninh, Bắc Giang, Vĩnh Phúc.
Cuối tháng 8/1950, Đội thanh niên xung phong công tác Trung
ương (với phiên hiệu là Đội 50) làm lễ xuất quân tại núi Hồng, xã
Yên Lãng, huyện Đại Từ, tỉnh Tái Nguyên, sau đó hành quân lên
tập kết tại căn cứ Lam Sơn, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng chờ
nhận nhiệm vụ.
Đầu tháng 9/1950, Đội TNXP công tác Trung ương nhận lệnh đi
phục vụ chiến dịch Biên giới. Đêm 16/9/1950, quân ta nổ súng đánh
đồn Đông Khê. Bác Hồ đã ra sở chỉ huy tiền phương, trực tiếp quan
sát đồn Đông Khê, điều đó đã gây xúc động mạnh mẽ thúc giục cán
bộ, chiến sỹ khắp mặt trận nô nức thi đua lập công. Lúc 10 giờ sáng
ngày 18/9/1950, ta hoàn toàn thắng lợi và làm chủ mặt trận Đông
Khê. Trong trận này, các đội viên TNXP luôn bám sát bộ đội, vượt
lửa đạn đưa thương binh về tuyến sau và thu dọn chiến trường. Đặc
biệt, sau đó 150 đội viên đã vận chuyển 8 tấn đạn chiến lợi phẩm từ
Đông Khê về kho an toàn trên quãng đường 5 km chỉ trong 10 giờ,
vượt dự kiến của trên là 300 người vận chuyển trong 3 ngày.
Ngày 1/10/1950,
quân ta chặn đánh
binh đoàn Lơ - pa -
giơ tại cửa ngõ phía
nam Đông Khê,
ngày 7/10/1950 toàn
bộ binh đoàn này bị
quân ta bắt gọn. Ngày
3/10/1950, Sác-tông
đã đem 2.000 quân
rút khỏi thị xã Cao
Bằng theo đường số
4. Ngày 7/10/1950 ta
tiêu diệt binh đoàn
Sác-tông ở Cốc Xả.
Còn trên một ngàn
quân từ Tất Khê
lên cứu viện cũng bị
ta đánh ở Bông Lau,
Lũng Phầy. Chiến
dịch Biên giới toàn
thắng, kết thúc chiến
dịch ta đã tiêu diệt
và bắt sống 8.300
tên địch, tiêu diệt 10
tiểu đoàn (trong đó 8 tiểu đoàn bị diệt gọn, chiếm 41% lực lượng
cơ động chiến lược toàn Đông Dương), giải phóng 350.000 dân
và 4.500 km2. Trong trận này, Đội TNXP công tác Trung ương đã
xông xáo khắp mặt trận thu gom súng đạn, quân trang, quân dụng
của địch, áp giải hàng binh và chôn cất xác giặc.
Tắng lợi của chiến dịch Biên giới có một ý nghĩa chiến lược
quan trọng đã làm thay đổi cục diện chiến tranh giữa ta và Pháp,
là bước ngoặt đưa cuộc kháng chiến của ta từ chiến tranh du kích
lên chiến tranh chính quy.
Bác Hồ trên đài chỉ huy trận Đông Khê
tháng 9-1950 (ảnh internet)
THANH NIÊN XUNG PHONG VIỆT NAM ANH HÙNG TẬP 1: XỨNG DANH ANH HÙNG
| 16
PHẦN THỨ NHẤT: LỰC LƯỢNG TNXP TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP (1950-1954)
Với những thành tích đạt được, Đội TNXP công tác Trung
ương đã được Bác Hồ gửi thư khen. Tại lễ mừng chiến thắng tổ
chức tại thị xã Cao Bằng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã tuyên
dương khen Đội “nêu cao tinh thần tích cực xung phong, triệt để
tuân theo kỷ luật chiến trường, tổ chức chặt chẽ”.
Táng 1/1951, sau 6 tháng công tác, Đội TNXP công tác đầu
tiên kết thúc thời gian phục vụ, nhiều đội viên trở về địa phương
và tham gia xây dựng các đơn vị TNXP địa phương.