10 Cô gái ngã ba đồng lộc

u" giao thông độc đạo, nơi nối liền hậu phương miền Bắc với tiền tuyến miền Nam. Biết rõ đây là "tọa độ chết" bị bom Mỹ cày xới ngày đêm, nhưng với tinh thần "Xe chưa qua, nhà không tiếc", các chị – khi đó mới mười chín, đôi mươi – đã tình nguyện rời lũy tre làng, gia nhập Tổng đội Thanh niên xung phong Hà Tĩnh.

Họ tập hợp lại thành Tiểu đội 4 do chị Võ Thị Tần làm tiểu đội trưởng, gác lại những ước mơ cá nhân, những mối tình chớm nở để bước vào nơi bom đạn ác liệt nhất.

. Cuộc sống và chiến đấu giữa "Tọa độ chết"Công việc hằng ngày của tiểu đội vô cùng nặng nề và nguy hiểm. Nhiệm vụ chính của các chị là:Trực chiến 24/24 giờ: Quan sát máy bay địch thả bom.Cắm mốc định vị: Đánh dấu những quả bom chưa nổ (bom nổ chậm, bom từ trường) để công binh đến rà phá.San lấp hố bom: Ngay sau khi tiếng bom vừa dứt, các chị phải lập tức lao ra đường, dùng cuốc, xẻng, xe cút kít để san lấp mặt đường, đảm bảo mạch máu giao thông không bị tắc nghẽn dù chỉ một giờ.Giữa cái nóng hầm hập của miền Trung, mặt đường khét lẹt mùi thuốc súng, các chị vẫn giữ nguyên tinh thần lạc quan. Như lời chị Võ Thị Tần viết trong lá thư gửi mẹ trước ngày hy sinh vài ngày:"Mẹ ơi, ở đây vui lắm mẹ ạ, ban đêm chúng nó thắp đèn để chúng con làm đường, còn ban ngày chúng mang bom thả ngũ sắc, thả bom bi như đùa dai... Trận địa lúc nào cũng rộn ràng tiếng hát..."3. Ngày định mệnh: 24 tháng 7 năm 1968Vào ngày 24/7/1968, Ngã ba Đồng Lộc bị đánh phá dữ dội từ sáng đến chiều. Đến khoảng 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống.Lúc này, Tiểu đội 4 nhận lệnh ra sát mặt đường chiến đấu để gấp rút thông đường cho một đoàn xe quân sự sắp qua. Khi các chị đang hăng say cuốc đất, san lấp hố bom thì bất ngờ một tốp máy bay phản lực của Mỹ quay lại, điên cuồng trút một loạt bom xuống đúng vị trí của tiểu đội.Một quả bom đã nổ ngay sát căn hầm nơi các chị đang trú ẩn và làm việc. Sức ép khốc liệt và khối lượng đất đá khổng lồ đã vùi lấp cả 10 cô gái.4. Nỗi đau và Sự bất tửNgay sau khi bom dứt, đồng đội và lực lượng công binh đã lao ra điên cuồng đào bới bằng tay, bằng cuốc xẻng để tìm các chị.Lần lượt 9 thi thể của các chị được tìm thấy. Ai nấy đều nghẹn ngào vì các chị ra đi khi thân thể vẫn còn vẹn nguyên, nhưng hơi thở đã tắt do sức ép của bom và ngạt thở.Riêng chị Hồ Thị Cúc (Tiểu đội phó) bị đất vùi lấp sâu hơn. Phải đến ngày thứ 3, đồng đội mới tìm thấy chị ở tư thế ngồi trong căn hầm sập, tay vẫn ôm chiếc cuốc. Sự ra đi của chị Cúc đã trở thành cảm hứng cho bài thơ "Cúc ơi" nổi tiếng của nhà thơ Yến Thanh (người trực tiếp tham gia tìm kiếm): "Cúc ơi! Em ở đâu?... Về với bọn tao lịch bách/ Ở cạn mà không gọi nhau một câu..."Mười cô gái đã nằm lại ở ngã ba đường khói lửa khi tuổi đời còn quá xanh, nhưng hành trình chiến đấu kiên cường của các chị đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho lòng yêu nước, biến Ngã ba Đồng Lộc từ một tọa độ chết trở thành biểu tượng của sự sống bất tử.