10 cô gái ngã ba Đồng Lộc - Chi đoàn 10c4 - STT 02

Trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại, có một nơi gọi là Đồng Lộc — ngã ba giao thông quan trọng, một điểm lửa nơi bom đạn không bao giờ ngừng thổi. Năm 1968, chiến tranh đang ở giai đoạn ác liệt, mỗi mét đường, mỗi giờ thông xe đều có ý nghĩa sống còn với chiến trường phía Nam. Và tại nơi ấy, có mười cô gái, tuổi đời chỉ từ mười bảy đến hai mươi bốn, đã cùng nhau đứng trụ ở nơi hiểm nguy nhất.

Đó là Tiểu đội 4, Đại đội 2, Tổng đội Thanh niên xung phong 55. Mười người con gái: Võ Thị Tần, Hồ Thị Cúc, Nguyễn Thị Nhỏ — đều hai mươi bốn tuổi; Dương Thị Xuân hai mươi mốt; Võ Thị Hợi, Nguyễn Thị Xuân hai mươi tuổi; Hà Thị Xanh, Trần Thị Hường mười chín tuổi; Trần Thị Rạng mười tám tuổi; và Võ Thị Hà, cô út nhất, mới mười bảy tuổi. Mười tuổi thanh xuân, mười trái tim cùng một chí hướng: giữ đường thông, để xe có thể đi qua, để chi viện kịp cho tiền tuyến.

Hơn một năm trời, các cô bám trụ tại Đồng Lộc. Ngày ngày, giữa tiếng máy bay gầm rú, giữa những đợt oanh kích liên tục, công việc lặp đi lặp lại: bom rơi, hố sâu mở ra, các cô lại nhanh chóng san lấp, sửa đường, điều phối xe qua. Không chờ khi bom yên mới ra đường — họ ra đường ngay, vì biết rằng mỗi phút đường bị đứt, chiến trường phía trước có thể chờ đợi. Công việc tưởng bình thường ấy, lại được làm trong hoàn cảnh mỗi giây có thể là cuối cùng.

Ngày 24 tháng 7 năm 1968, khoảng mười bảy giờ, sau một đợt đánh phá, các cô nhận lệnh ra đường tiếp tục san lấp hố bom. Họ vẫn làm như bao ngày — khẩn trương, bình tĩnh, vì đã quen với hiểm nguy. Nhưng trong đợt bom thứ mười lăm, mái hầm nơi mười cô trú ẩn đã bị trúng trực tiếp. Tất cả mười người đã ra đi mãi mãi, khi tuổi đời còn đang đẹp nhất, khi nhiệm vụ vẫn còn ở phía trước.

Trước đó, trong thư nhà, Võ Thị Tần — tiểu đội trưởng — đã viết những lời vang vọng đến hôm nay:

"Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển cả núi rừng nhưng không thể làm rung chuyển những trái tim của chúng con."

Không phải họ không sợ. Nhưng họ đặt nhiệm vụ lên trước nỗi sợ, đặt lợi ích chung lên trên sự an toàn riêng. Mười cô gái đã ra đi, nhưng họ để lại điều vĩ đại nhất: tình yêu nước không phải là lời hô to, mà là đào từng xẻng đất, lấp từng hố bom, giữ từng đoạn đường, dù phải đánh đổi bằng cả tuổi trẻ và tính mạng. Họ để lại tình đồng đội — cùng chia sẻ gian khổ, cùng đứng trước hiểm nguy, không ai bỏ ai đi trước. Và họ để lại bài học cho chúng ta hôm nay: hòa bình không tự nhiên có được, mà được tạo nên bởi những hy sinh thầm lặng như thế.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Ngã ba Đồng Lộc hôm nay yên bình hơn, nhưng hình ảnh mười cô gái trẻ vẫn sống mãi. Họ đã dừng lại ở tuổi thanh xuân, để chúng ta có ngày hôm nay được sống trong bình yên.

Xin được gọi tên họ một lần nữa, bằng tất cả sự trân trọng:

Võ Thị Tần, Hồ Thị Cúc, Nguyễn Thị Nhỏ, Dương Thị Xuân, Võ Thị Hợi, Nguyễn Thị Xuân, Hà Thị Xanh, Trần Thị Hường, Trần Thị Rạng, Võ Thị Hà.

Tuổi trẻ của các anh chị đã đi qua chiến tranh, để chúng ta có một ngày bình yên. Và trách nhiệm của chúng ta hôm nay, là sống xứng đáng với những gì họ đã hy sinh.