10 CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC (HÀ TĨNH) – NHỮNG ĐÓA HOA TUỔI 18 GIỮ MẠCH ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Ngã ba Đồng Lộc – nơi giao nhau của những cung đường Trường Sơn – từng là “tọa độ lửa” khốc liệt nhất trong thời kỳ chống Mỹ. Mỗi ngày địch ném xuống hàng trăm quả bom. Đất đá bị cày xới liên tục, nhưng vẫn phải giữ đường thông, xe ra tiền tuyến không được phép tắc.

Ở nơi khốc liệt ấy có 10 cô gái thanh niên xung phong, tuổi chỉ từ 17 đến 22. Họ là: Võ Thị Tần (đội trưởng), Hà Thị Xuân, Võ Thị Hợi, Trần Thị Rạng, Hà Thị Xanh, Trần Thị Hường, Võ Thị Cúc, Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Thị Xuân, và Nguyễn Thị Huệ.

Mỗi người một cá tính, một quê hương, nhưng chung một lý tưởng: giữ vững mạch đường cho đoàn xe. Có những ngày chưa kịp ăn cơm, các cô đã phải lao ra san lấp hố bom mới, chỉ vừa làm xong đã nghe tiếng còi báo động rồi lại chạy vào hầm trú ẩn. Cuộc sống của họ gắn liền với hầm chữ A, với những chiếc xẻng, với mùi khói bom nồng nặc trong không khí.

Võ Thị Tần – cô gái mạnh mẽ nhất đội – thường động viên cả nhóm:
“Bom có rơi thế nào, mình cũng phải giữ đường thông. Xe của bộ đội còn chờ mình ngoài kia.”

Ngày 24/7/1968, trời âm u, máy bay địch quần thảo dày đặc. Đại đội nhận nhiệm vụ mở đường khẩn cấp cho một đoàn xe đặc biệt. 10 cô gái lập tức lao ra giữa mưa bom để san lấp hố. Mặt đất rung chuyển dữ dội, đất đá bắn tung như bão.

Khi tiếng bom tạm ngưng, các cô đang chuẩn bị rút vào hầm thì bất ngờ 7 quả bom loại lớn trút xuống đúng khu vực họ làm việc. Mặt đất nổ tung, tạo nên một hố sâu rộng. Khói phủ kín cả cánh rừng.

Đồng đội chạy đến đào đất bằng tay, vừa đào vừa gọi tên từng người. Nhưng đáp lại chỉ là tiếng gió rít và mùi thuốc súng. Họ đào suốt nhiều giờ, tìm thấy một vài cuốn nhật ký, chiếc lược, mảnh khăn, và những phần thi thể nhỏ không còn nguyên vẹn.

Đội trưởng Tần để lại một lá thư viết dở gửi mẹ:
“Mẹ ơi, con hứa sẽ hoàn thành nhiệm vụ. Mẹ đừng lo cho con nhiều…”
Lá thư còn loang vệt đất đỏ.

Sự hy sinh của 10 nữ thanh niên xung phong khiến cả tuyến Trường Sơn lặng đi trong nhiều ngày. Nhưng mạch đường không hề bị đứt. Sau khi chôn cất các chị, đơn vị lại tiếp tục ra hố bom, tiếp tục san lấp, tiếp tục mở đường như lời hứa với những người đã ngã xuống.

Ngã ba Đồng Lộc hôm nay yên bình, cây xanh ngút ngàn. Nhưng bước chân du khách nào đi tới cũng cảm nhận được sự linh thiêng nơi đây. Mười cô gái – mười đóa hoa tuổi đôi mươi – đã hiến trọn tuổi trẻ để giữ mạch máu giao thông, để hàng triệu cánh quân được tiến ra mặt trận.