10 CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC: KHÚC TRÁNG CA BẤT TỬ CỦA TUỔI TRẺ ANH HÙNG

Trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Ngã ba Đồng Lộc (thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) đã trở thành một "tọa độ chết", một "vùng đất lửa" hứng chịu hàng vạn tấn bom đạn cày xới mỗi ngày. Do vị trí chiến lược được coi là "yết hầu" giao thông độc đạo trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh, không quân Mỹ đã tập trung đánh phá điên cuồng nhằm cắt đứt hoàn toàn sự chi viện về nhân lực và vật lực từ hậu phương lớn miền Bắc cho tiền tuyến lớn miền Nam. Chính tại mảnh đất bị bom đạn xới lên từng tấc đất này, sự hy sinh anh dũng của 10 cô gái thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 đã viết nên một khúc tráng ca bất tử, trở thành biểu tượng ngời sáng cho khí phách anh hùng và lòng yêu nước nồng nàn của tuổi trẻ Việt Nam thế kỷ XX.

Tiểu đội 4 gồm 10 cô gái tuổi đời còn rất trẻ, chỉ mươi tám đôi mươi, từ 17 đến 24 tuổi, do chị Võ Thị Tần làm Tiểu đội trưởng. Sống và chiến đấu giữa làn ranh mong manh của sự sống và cái chết, các chị vẫn giữ trọn vẹn tinh thần lạc quan cách mạng, yêu đời, coi tiếng đàn tiếng hát cao hơn tiếng bom rơi. Nhiệm vụ hằng ngày của tiểu đội là bám trụ trận địa ngay sau các trận oanh tạc, đo đếm lượng bom trút xuống, cắm cọc tiêu đánh dấu bom chưa nổ và dùng cuốc xẻng san lấp hố bom, sửa đường nhanh nhất có thể để những đoàn xe chở hàng, chở quân kịp thời thông suốt vào chiến trường. Sự dũng cảm, can trường của các chị đã khiến kẻ thù phải khiếp sợ, bởi bom đạn Mỹ có thể làm nát đất đá nhưng không thể khuất phục được ý chí của những cô gái mở đường.

Ngày 24/7/1968 định mệnh đã ghi dấu nỗi đau thương nhưng vô cùng oanh liệt vào lịch sử dân tộc. Khoảng 16 giờ 30 phút, nhận lệnh khẩn cấp, 10 cô gái ra trận địa để san lấp hố bom sau một trận cày xới dữ dội của địch nhằm thông đường cho xe qua. Khi các chị đang miệt mài làm việc, một tốp máy bay phản lực Mỹ bất ngờ quay lại dội bom oanh tạc. Một quả bom tàn khốc đã rơi trúng cửa hầm nơi các chị đang trú ẩn, vùi lấp cả 10 cô gái trẻ vào lòng đất mẹ. Khi khói bom vừa dứt, đồng đội nghẹn ngào, nức nở đào bới khắp trận địa, tìm thấy thi thể các chị trong tư thế người trước che chở cho người sau. Các chị đã ra đi khi tuổi đời xanh mướt, mái tóc còn xanh và bao ước mơ hạnh phúc lứa đôi, tương lai gia đình còn dang dở dưới hầm sâu.

Sự hy sinh đồng loạt đầy bi tráng của 10 bông hoa trinh liệt nơi Ngã ba Đồng Lộc đã làm lay động hàng triệu trái tim đồng bào và chiến sĩ cả nước, biến nỗi đau thương thành hành động cách mạng sục sôi trên khắp các chiến trường. Để ghi nhận công ơn vĩ đại đó, Nhà nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho tập thể 10 cô gái. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, Ngã ba Đồng Lộc ngày nay đã hồi sinh xanh ngắt và trở thành một địa chỉ đỏ thiêng liêng về giáo dục truyền thống cách mạng. Hình ảnh 10 cô gái thanh niên xung phong kiên cường, bất khuất mãi mãi là biểu tượng của tinh thần "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước", là lời nhắc nhở sâu sắc cho thế hệ hôm nay và mai sau về cái giá máu xương của độc lập, hòa bình.