10 Cô Gái Ngã Ba Đồng Lộc – Tuổi Xuân Nằm Lại Giữa Thời Hoa Lửa
Ngày 24/7/1968, mười nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552 đã hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc khi đang làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại một câu chuyện về lòng quả cảm, sự hy sinh và tuổi xuân của một thế hệ đã gửi lại nơi chiến trường.

Hà Tĩnh, tháng 7/1968.
Giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt, Ngã ba Đồng Lộc là một trong những trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Máy bay địch liên tục đánh phá nhằm cắt đứt con đường vận chuyển.
Tại nơi ấy, có những cô gái tuổi đời còn rất trẻ ngày đêm bám đường, san lấp hố bom, bảo đảm cho những đoàn xe tiếp tục đi qua.
Họ là những nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55.
Người lớn tuổi nhất trong tiểu đội là Hồ Thị Cúc, 24 tuổi. Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần khi ấy 22 tuổi. Những người còn lại phần lớn mới mười tám, đôi mươi.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Chiến tranh đối với họ không chỉ là những tiếng bom từ trên trời trút xuống.
Đó còn là những ngày đội nắng trên mặt đường, là những đêm ngủ vội bên những hố bom vừa san lấp, là những lần nghe tiếng máy bay rồi lại cầm cuốc, cầm xẻng chạy ra đường.
Nhiệm vụ của họ tưởng như giản dị: đường bị bom đánh phá thì phải nhanh chóng san lấp để xe tiếp tục qua.
Nhưng mỗi lần bước xuống mặt đường, họ đều phải đối diện với hiểm nguy.
Ngày 24/7/1968, bom Mỹ tiếp tục trút xuống Đồng Lộc.
Khoảng thời gian ấy, Tiểu đội 4 đang làm nhiệm vụ tại khu vực trọng điểm.
Một quả bom đánh trúng nơi mười cô gái đang làm nhiệm vụ.
Mười người con gái đã hy sinh.
Võ Thị Tần, Hồ Thị Cúc, Nguyễn Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhỏ, Dương Thị Xuân, Võ Thị Hà, Trần Thị Hường, Lê Thị Hợi, Võ Thị Thanh và Trần Thị Rạng.
Người trẻ nhất là Võ Thị Hà, mới 17 tuổi.
Họ ra đi khi nhiều người trong số họ còn chưa kịp sống trọn tuổi thanh xuân.
Sau trận bom, đồng đội và nhân dân tìm kiếm những người đã hy sinh giữa đất đá ngổn ngang.
Câu chuyện về Hồ Thị Cúc, người tiểu đội phó, cũng trở thành một trong những ký ức khiến nhiều người xúc động. Sau khi tìm thấy thi thể chín đồng đội, mọi người vẫn chưa tìm được Cúc.
Nhiều ngày sau, thi thể cô được tìm thấy.
Mười cô gái, mười cuộc đời khác nhau, nhưng đã gặp nhau ở Đồng Lộc trong những năm tháng chiến tranh.
Họ từng là những cô gái bình thường.
Có người có gia đình đang chờ.
Có người có những dự định riêng.
Có người còn ở độ tuổi mà hôm nay chúng ta gọi là tuổi học trò.
Nhưng chiến tranh đã đưa họ đến một nơi mà mỗi ngày sống đều có thể là ngày cuối cùng.
24/7/1968 trở thành ngày không thể quên ở Ngã ba Đồng Lộc.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.
Con đường Đồng Lộc hôm nay không còn những đoàn xe chạy trong tiếng bom. Những hố bom năm xưa đã trở thành ký ức. Nơi từng chứng kiến sự hy sinh của mười cô gái giờ là Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc – nơi nhiều thế hệ tìm về để tưởng nhớ những người đã nằm lại.
Giữa không gian yên bình ấy, câu chuyện về mười cô gái vẫn được nhắc lại.
Không chỉ để nhớ về chiến tranh.
Mà để nhớ rằng, hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ của rất nhiều người đã không có cơ hội bước qua tuổi thanh xuân của mình.
Mười cô gái Đồng Lộc đã nằm lại ở tuổi đẹp nhất của cuộc đời.
Nhưng tên tuổi của họ vẫn còn ở lại.
Ở Đồng Lộc.
Trong lịch sử.
Và trong ký ức của những thế hệ được sinh ra khi đất nước đã hòa bình.



