10 NỮ DÂN QUÂN LAM HẠ – 10 BÔNG HỒNG THÉP BẤT TỬ TRONG KHÚC TRÁNG CA LỊCH SỬ
Những năm tháng “hoa lửa”của dân tộc đã để lại vô vàn những câu chuyện lịch sử lay động lòng người. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những năm tháng khói lửa, máu xương và nước mắt vẫn còn in đậm trong ký ức của những người từng trải. Mỗi câu chuyện lịch sử là một bản hùng ca về lòng quả cảm, sự hy sinh, sẵn sàng đánh đổi tuổi trẻ thậm chí cả tính mạng của chính mình để giành lại độc lập, tự do và hạnh phúc của các thế hệ cha anh . Lịch sử không chỉ là những trang sách mà là dòng chảy sống động của dân tộc nơi lưu giữ những bài học quý báu từ quá khứ. Tỉnh Hà Nam (cũ) là một vùng đất giàu truyền thống cách mạng , gắn liền với “thời hoa lửa” hào hùng trong hai cuộc kháng chiến . Nổi bật nhất là 10 cô gái dân quân Lam Hạ - biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, được ví như “Đồng Lộc thứ 2 của miền Bắc”
Câu chuyện về 10 nữ dân quân Lam Hạ đã trở thành biểu tượng thiêng liêng và “10 bông hồng thép” bất tử trong lòng người dân Việt Nam. Họ là những thiếu nữ đã dũng cảm chiến đấu và hy sinh trên mảnh đất Lam Hạ, tỉnh Hà Nam (cũ) trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ác liệt . Mười cô gái dân quân Lam Hạ - nhóm nữ dân quân anh hùng gồm: Đinh Thị Tâm ,Trần Thị Tuyết, Phạm Thị Lan,Vũ Thị Phương,Nguyễn Thị Thu,Nguyễn Thị Thi,Nguyễn Thị Thuận,Trần Thị Thẹp,Nguyễn Thị Oánh,Đặng Thị Chung. Những nữ dân quân này không chỉ chiến đấu kiên cường mà còn đảm đang công việc đồng nước, việc nhà, thể hiện tinh thần “giỏi việc nước, đảm việc nhà”. Dù đối mặt với cái chết, họ vẫn giữ tinh thần chiến đấu và luôn nghĩ về những người ở lại, dặn dò nhau phải chiến đấu gấp đôi, gấp ba để trả thù cho đồng đội và bảo vệ Tổ quốc.
Năm 1965, Đại đội dân quân phòng không Lam Hạ được thành lập, bao gồm cả trung đội nam và nữ . Xã Lam Hạ xưa (nay là phường Phủ Lý,Tỉnh Ninh Bình) là một trọng điểm giao thông quan trọng, huyết mạch chi viện cho tiền tuyến miền Nam do đó nơi đây trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của kẻ địch.
Sự hy sinh bi tráng của 10 “bông hồng thép” không hy sinh cùng một lúc như các chị ở Ngã Ba Đồng Lộc mà 10 nữ dân quân Lam Hạ đã ngã xuống trong những thời điểm khác nhau nhưng đều chung một lòng kiên trung . Ngày 01/10/1966 loạt bom bi ác liệt của máy bay Mỹ đã cướp đi sinh mạng của 6 nữ dân quân ngay tại trận địa gồm: Đinh Thị Tâm,Trần Thị Tuyết, Nguyễn Thị Thu, Nguyễn Thị Thi (hy sinh khi mới 16 tuổi), Phạm Thị Lan và Vũ Thị Phương . Đặc biệt, có 2 chị em ruột là Nguyễn Thị Thu và Nguyễn Thị Thi cùng hy sinh trong trận này .Dù bị thương nặng ,nhiều chị vẫn cố bám chặt mâm pháo và dặn dò đồng đội tiếp tục chiến đấu bảo vệ trận địa . Điển hình như chị Đinh Thị Tâm dù nát cả đôi chân vẫn kiên cường ôm chặt lấy súng hướng về phía máy bay địch .Ngày 09/10/1966,chỉ 8 ngày sau,thêm 5 cô gái anh dũng tiếp tục hy sinh và ngã xuống trên trận địa pháo 57 ly tại thôn Đồng Ám là Nguyễn Thị Thuận,Trần Thị Thẹp và Nguyễn Thị Oánh . Ngày 07/07/1967,người con gái thứ 10 của đại đội là Đặng Thị Chung đã anh dũng hy sinh tại trận địa pháo Hòa Lạc, khép lại khúc tráng ca bất tử của 10 đóa hồng Lam Hạ .Và chính sự hy sinh kiên trung của 10 nữ dân quân đã tô thắm trang sử vàng của dân tộc.
Câu chuyện về sự hy sinh cao cả của 10 nữ dân quân Lam Hạ trở thành biểu tượng bất tử ,là niềm tự hào của người dân Hà Nam (cũ) nói riêng và cả nước nói chung. Họ được ví như “Đồng Lộc thứ 2” của Việt Nam,những “bông hồng thép” của vùng đất sông Hồng đã ngã xuống trong những trận bom ác liệt .Câu chuyện về 10 cô gái dân quân Lam Hạ là minh chứng sống động cho lòng yêu nước,tinh thần quả cảm và sự hy sinh cao cả của thế hệ cha ông trong công cuộc đấu tranh giành độc lập,tự do cho dân tộc.
