10. Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh: Xây dựng lòng tin chiến lược bằng hành động
Giải thích một tư tưởng nổi bật của Nguyễn Chí Vịnh: lòng tin giữa các quốc gia phải được hình thành từ lợi ích chung và hành động nhất quán.
Trong nhiều diễn đàn quốc tế, Nguyễn Chí Vịnh thường nhấn mạnh khái niệm “lòng tin chiến lược”. Theo ông, các quốc gia không thể chỉ kêu gọi nhau tin tưởng trong khi hành động lại gây nghi ngờ. Lòng tin phải được xây dựng từ sự minh bạch về chính sách, tôn trọng lợi ích chính đáng, tuân thủ luật pháp quốc tế và thực hiện đúng những điều đã cam kết.
Đối với một nước có quy mô như Việt Nam, lòng tin chiến lược không có nghĩa là phụ thuộc hoặc đặt an ninh của mình vào thiện chí của nước khác. Ngược lại, Việt Nam phải đủ tự chủ để hợp tác với nhiều đối tác, giữ nguyên tắc về độc lập và chủ quyền, đồng thời chứng minh chính sách quốc phòng hòa bình, tự vệ bằng hành động nhất quán.
Nguyễn Chí Vịnh cho rằng hợp tác bền vững cần bảo đảm lợi ích của cả nước lớn và nước nhỏ. Nếu chỉ một bên thắng, quan hệ sẽ sớm mất cân bằng. Nhưng tìm lợi ích chung cũng không có nghĩa né tránh khác biệt. Những vấn đề khó càng cần đối thoại thẳng thắn, bởi im lặng có thể làm hiểu lầm tích tụ và tạo khoảng trống cho suy diễn.
Trong thực tế, tư tưởng này được triển khai qua các cơ chế đối thoại chiến lược, giao lưu biên giới, ADMM+, hợp tác quân y, gìn giữ hòa bình và khắc phục hậu quả chiến tranh. Mỗi dự án thành công tạo thêm một “viên gạch” cho lòng tin. Khi hai bên đã có kinh nghiệm cùng giải quyết một vấn đề, họ có nền tảng tốt hơn để kiểm soát những bất đồng khác.
Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Nguyễn Chí Vịnh là kết hợp nguyên tắc với thực dụng. Nguyên tắc xác định giới hạn không thể vượt qua; thực dụng giúp tìm ra việc có thể làm ngay. Nhờ đó, đối ngoại quốc phòng không chỉ tạo hình ảnh mà trực tiếp góp phần giữ môi trường hòa bình, nâng cao vị thế và mở rộng không gian chiến lược cho đất nước.
Ngày nay, khi cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, bài học về lòng tin bằng hành động vẫn còn nguyên giá trị. Muốn người khác hiểu mình, phải nói rõ; muốn họ tin mình, phải nhất quán; và muốn quan hệ bền vững, lợi ích phải được giải quyết trên cơ sở công bằng, tôn trọng lẫn nhau.
