101 NGÀY ĐÊM BẮT VIỆN BINH PHÁP CHỜ ĐỢI Ở NHA TRANG
Trường Đại học Hải Dương
Cuối năm 1945, Nam Trung Bộ trở thành địa bàn chiến lược mà thực dân Pháp thèm khát hòng mở rộng đánh chiếm ra cả nước. Cuộc chiến đấu 101 ngày đêm vây giam quân Pháp tại Nha Trang đã trở thành thiên hùng ca mở đầu cho kháng chiến chống Pháp ở cực Nam Trung Bộ.
1. Tiếng Súng Mở Màn Đêm 23/10/1945
Sau khi đưa thiết giáp hạm Richelieu phong tỏa biển Khánh Hòa và đổ bộ 1.000 quân, Pháp tham vọng dùng Nha Trang làm bàn đạp. Thực hiện chỉ thị của Xứ ủy và Trung ương, quân dân Nha Trang chủ động tiến công trước để vây chặt giặc, bảo vệ tuyến giao thông chi viện Bắc - Nam.
- 3 giờ sáng 23/10/1945:.Ta tấn công đồng loạt các mục tiêu: Ga xe lửa, Nhà đèn, kho Bình Tân...
- Lập các phòng tuyến vây địch:** Phòng tuyến Chợ Mới – Brờten (từ đồi La-san đến dãy Đồng Bò) đánh lui mọi đợt phá vây. Ngày 22-23/11, khi Pháp dùng pháo hạng nặng tấn công, ta chủ động lui về lập phòng tuyến Cây Đa – Quán Giếng (cách Nha Trang 6km).
2. Tầm Nhìn Chiến Lược Của Tổng Command Tổng Chỉ Huy
Nhiều đoàn quân Nam tiến từ Nghệ An, Hà Nội, Quảng Trị... đã đổ về sát cánh cùng quân dân Khánh Hòa.
Ngày 27/1/1946, đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp vào kiểm tra Mặt trận Nha Trang. Nhận diện Pháp sắp tăng viện lớn đánh gọng kìm từ Đà Lạt và Buôn Ma Thuột xuống, đồng chí đã chỉ đạo chuyển hướng tác chiến: Không giữ phòng tuyến cố định nữa mà chủ động rút lực lượng chính ra căn cứ Đồng Trăng, chuyển sang đánh tập kích, phục kích, biến mọi làng xã thành làng chiến đấu.
Trận tuyến vây giam 101 ngày đêm chính thức khép lại sau khi đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: kìm chân quân Pháp trong một không gian hẹp, làm phá sản chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh", tạo khoảng thời gian vàng cho cả nước chuẩn bị cho cuộc trường kỳ kháng chiến.
