106. Bác Hồ và bài học về biết lắng nghe

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Bác Hồ luôn coi trọng việc lắng nghe ý kiến của mọi người. Bác hiểu rằng muốn làm việc đúng, người lãnh đạo không thể chỉ dựa vào suy nghĩ của riêng mình mà phải biết nghe cán bộ, nghe nhân dân và tìm hiểu thực tế.

Bác thường nhắc cán bộ phải gần dân, đi vào thực tế, nghe dân nói, hiểu dân nghĩ và biết những khó khăn mà nhân dân đang gặp phải.

Bác lắng nghe nhân dân

Khi gặp nhân dân, Bác thường hỏi han rất gần gũi.

Bác hỏi về mùa màng.

Hỏi về đời sống.

Hỏi việc học của trẻ em.

Hỏi công việc của người lao động.

Hỏi những khó khăn mà bà con đang gặp phải.

Bác không chỉ hỏi để biết, mà còn lắng nghe để tìm cách giải quyết.

Có những người dân mạnh dạn nói ra những điều chưa tốt.

Bác không khó chịu.

Bác không trách họ vì đã góp ý.

Ngược lại, Bác khuyến khích mọi người nói thật.

Bởi nếu người dân không dám nói thì cán bộ sẽ khó biết được những vấn đề còn tồn tại.

Một lời góp ý chân thành đôi khi có giá trị hơn rất nhiều lời khen.

Bác lắng nghe cả những ý kiến khác với mình

Trong công việc, có thể có người đồng ý với Bác.

Cũng có người có cách nhìn khác.

Bác không vì thế mà bỏ qua ý kiến của họ.

Bác lắng nghe.

Phân tích.

Cân nhắc.

Sau đó mới đưa ra quyết định.

Điều đó cho thấy người có bản lĩnh không phải là người luôn bắt người khác phải nghe mình, mà là người đủ bình tĩnh để nghe những ý kiến khác nhau.

Lắng nghe để hiểu

Nhiều khi chúng ta nghe nhưng chưa chắc đã hiểu.

Một bạn nói:

“Mình không làm được bài này.”

Nếu chỉ nghe câu nói ấy, chúng ta có thể nghĩ bạn lười.

Nhưng nếu hỏi:

“Bạn chưa hiểu phần nào?”

thì có thể phát hiện rằng bạn thực sự chưa hiểu cách làm.

Khi đã hiểu nguyên nhân, chúng ta mới có thể giúp bạn.

Đó chính là lắng nghe chủ động.

Một câu chuyện nhỏ

Trong lớp có hai bạn xảy ra mâu thuẫn.

Bạn A nói:

“Bạn B lấy bút của mình.”

Bạn B lại nói:

“Mình không lấy.”

Nếu cô giáo chỉ nghe một phía và lập tức kết luận thì có thể làm một bạn bị oan.

Cô giáo bình tĩnh hỏi từng bạn.

Sau khi tìm hiểu, mọi người phát hiện chiếc bút đã bị rơi xuống dưới bàn.

Bạn A hiểu nhầm bạn B.

Nếu không chịu lắng nghe, mâu thuẫn có thể trở nên nghiêm trọng.

Nhờ biết lắng nghe và tìm hiểu kỹ, vấn đề được giải quyết.

Lắng nghe thể hiện sự tôn trọng

Khi một người đang nói mà chúng ta liên tục nhìn điện thoại, nói chuyện riêng hoặc cắt ngang lời họ, người đó sẽ cảm thấy mình không được tôn trọng.

Ngược lại, khi chúng ta nhìn người nói, lắng nghe và phản hồi phù hợp, họ sẽ cảm thấy được quan tâm.

Vì vậy, lắng nghe không chỉ giúp chúng ta hiểu thông tin.

Lắng nghe còn là cách thể hiện sự tôn trọng đối với người khác.

Bác không chỉ nghe lời khen

Một người chỉ thích nghe lời khen sẽ rất khó tiến bộ.

Bác Hồ luôn quan tâm đến những hạn chế và khuyết điểm.

Khi cán bộ báo cáo, Bác thường muốn biết:

“Còn khó khăn gì?”

“Còn thiếu sót gì?”

“Nhân dân có điều gì chưa hài lòng?”

Những câu hỏi ấy cho thấy Bác muốn nghe sự thật để công việc ngày càng tốt hơn.

Lắng nghe giúp chúng ta học được nhiều điều

Mỗi người xung quanh đều có những điều đáng để chúng ta học.

Cha mẹ có kinh nghiệm sống.

Thầy cô có kiến thức.

Bạn bè có những cách làm khác nhau.

Người lao động có kinh nghiệm thực tế.

Người lớn tuổi có nhiều câu chuyện và bài học.

Nếu biết lắng nghe, chúng ta sẽ học được rất nhiều điều mà sách vở không phải lúc nào cũng có.

Lắng nghe không có nghĩa là đồng ý với tất cả

Đây cũng là điều cần nhớ.

Khi nghe ý kiến của người khác, chúng ta không nhất thiết phải đồng ý ngay.

Có thể nói:

“Mình hiểu ý kiến của bạn.”

Sau đó suy nghĩ xem ý kiến ấy có phù hợp không.

Nếu đúng thì tiếp thu.

Nếu chưa phù hợp thì giải thích nhẹ nhàng.

Quan trọng là tôn trọng người nói ngay cả khi mình có quan điểm khác.

Bài học trong gia đình

Các em cũng cần biết lắng nghe cha mẹ.

Khi cha mẹ nhắc nhở, đừng vội nói:

“Con biết rồi!”

Hãy nghe xem cha mẹ muốn nhắc điều gì.

Khi ông bà kể chuyện, hãy chăm chú lắng nghe.

Khi anh chị góp ý, hãy bình tĩnh suy nghĩ.

Lắng nghe không làm chúng ta mất đi quyền đưa ra ý kiến.

Ngược lại, nó giúp chúng ta hiểu nhau hơn.

Bài học trong lớp học

Khi cô giáo giảng bài:

• Không nói chuyện riêng.

Đó là những biểu hiện rất đơn giản của kỹ năng lắng nghe.

Bài học khi làm việc nhóm

Trong một nhóm, mỗi người có thể có một ý tưởng.

Nếu ai cũng chỉ muốn ý kiến của mình được chọn thì nhóm sẽ khó làm việc.

Hãy để từng người trình bày.

Sau đó cùng phân tích.

Có thể kết hợp nhiều ý tưởng thành một cách làm tốt hơn.

Lắng nghe không làm ý tưởng của mình yếu đi; đôi khi nó giúp ý tưởng của mình trở nên hoàn thiện hơn.

Bác Hồ và bài học dành cho chúng ta

Từ tấm gương của Bác, chúng ta hiểu rằng người biết lắng nghe thường:

• Hiểu người khác tốt hơn.

Hãy tập lắng nghe mỗi ngày

Khi cha mẹ nói, hãy nghe.

Khi thầy cô giảng, hãy nghe.

Khi bạn chia sẻ, hãy nghe.

Khi người khác góp ý, hãy nghe.

Trước khi trả lời, hãy suy nghĩ.

Trước khi phán xét, hãy tìm hiểu.

Trước khi kết luận, hãy nghe từ nhiều phía.

Đó là một thói quen rất tốt mà mỗi học sinh có thể rèn luyện ngay hôm nay.

Thông điệp của câu chuyện

Biết lắng nghe là biết tôn trọng người khác, biết học hỏi và biết nhìn nhận vấn đề một cách đầy đủ hơn.

Học Bác Hồ, mỗi chúng ta hãy nhớ:

Nghe để hiểu – hiểu để cảm thông – cảm thông để chia sẻ – chia sẻ để cùng nhau tiến bộ.

Đừng chỉ mong người khác lắng nghe mình.

Hãy trở thành người biết lắng nghe trước.