11. Câu chuyện về Liệt sĩ Huỳnh Văn Bánh - Người con cống hiến trọn đời cho Tổ quốc

Tại mảnh đất Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh, có những con đường mà tên gọi đã trở nên vô cùng thân thuộc, thế nhưng câu chuyện cuộc đời của người anh hùng mang tên đường ấy lại lặng thầm lùi sâu vào lòng lịch sử. Đường Huỳnh Văn Bánh là một nơi như thế. Đằng sau cái tên gắn liền với nhịp sống đô thị ngày nay là cuộc đời của một người chiến sĩ tình báo, một người lãnh đạo kiên trung mà mọi thông tin sinh tiền đều phải đánh đổi bằng sự bảo mật tuyệt đối.

Lý Do Những Trang Sử Đời Ông Luôn Khép Kín

Giải đáp cho những thắc mắc vì sao tiểu sử và thông tin hoạt động của liệt sĩ Huỳnh Văn Bánh (bí danh Năm Tấn) lại vô cùng hiếm hoi, Đại tá Lê Văn Thiện (tức Tám Vỹ) – nguyên Phó Giám đốc Công an TP.HCM từng hé lộ một góc khuất lịch sử. Vào thời điểm anh dũng hy sinh năm 1969, ông Bánh đang đảm nhiệm chức vụ Quyền Bí thư Khu ủy kiêm Trưởng Ban An ninh Phân khu 1 – một địa bàn chiến lược bao gồm các huyện Củ Chi, Hóc Môn, Gò Vấp (Gia Định), Bến Cát, Dầu Tiếng (Bình Dương) và Trảng Bàng (Tây Ninh).

Trước khi gánh vác trọng trách này, ông là Tỉnh ủy viên tỉnh Gia Định, từng kinh qua nhiều chức vụ cốt tử như Trưởng đoàn cán bộ chỉ đạo riêng của Tỉnh ủy Gia Định và Phó Ban An ninh T4 – tiền thân của lực lượng Công an Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay. Với vị trí đặc biệt trong lòng địch, mọi thông tin cá nhân cũng như hành tung hoạt động của ông Năm Tấn đều phải giữ bí mật đến mức tuyệt đối. Trong giai đoạn chiến tranh khốc liệt ấy, để bảo vệ an toàn cho tổ chức, chức vụ của từng thành viên chỉ có người lãnh đạo trực tiếp phân công mới được biết; ngay cả trong giao tiếp hay hội họp, các đồng chí đều chỉ sử dụng bí danh riêng biệt.

Cùng là Tỉnh ủy viên, khi ông Bánh làm Trưởng đoàn cán bộ chỉ đạo riêng của Tỉnh ủy Gia Định thì ông Lê Văn Thiện làm Phó đoàn. Từ những năm tháng chung lưng đấu cật nơi chiến hào, Đại tá Thiện xúc động nhớ lại người đồng đội cũ: "Ông Năm Tấn là người có năng lực lãnh đạo tài ba, có uy tín lớn và luôn sống chan hòa, nghĩa tình với anh em." Đồng quan điểm ấy, Thượng tá Hà Nam Nhiều – nguyên Trung đội trưởng Đội cận vệ Ban An ninh T4 cũng chia sẻ: "Ông Năm Tấn là một thủ trưởng vô cùng nghiêm khắc, sống có lý tưởng, giữ uy tín cao trong công việc nhưng lại rất có tâm, hết lòng thương yêu đồng đội và cấp dưới."

Khoảnh Khắc Đau Thương Nơi Chiến Trường Bến Cát

Ký ức về giây phút người chỉ huy kiên trung ngã xuống vẫn vẹn nguyên trong tâm trí Đại tá Lê Văn Thiện. Ông bồi hồi hồi tưởng: Sáng ngày 21 tháng 5 năm 1969, sau khi cùng nhau uống cà phê và đàm đạo công việc, ông Năm Tấn chia tay đồng chí Tám Vỹ (lúc đó là Trưởng văn phòng) để băng rừng tham dự hội nghị Khu ủy tại Sở Ông Bồ, thuộc ấp Bến Súc, xã Thanh Tuyền, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

Chỉ khoảng một giờ đồng hồ sau khi chia tay, đồng chí Út Can đau đớn chạy về báo tin dữ: khu vực họp Khu ủy vừa bị bom B52 của giặc oanh tạc dữ dội. Trận bom tàn khốc ấy đã cướp đi sinh mạng của ba đồng chí, gồm có ông Năm Tấn, ông Tư Thuật (Nguyễn Văn Thuật) và chiến sĩ bảo vệ Nguyễn Văn Ný. Tin sét đánh giữa ban ngày khiến toàn đơn vị lặng đi trong nỗi bàng hoàng và tiếc thương tột độ.

Lý Tưởng Cách Mạng Sáng Ngời Qua Các Thế Hệ

Liệt sĩ Huỳnh Văn Bánh tham gia hoạt động cách mạng từ những năm kháng chiến chống Pháp. Ông sinh trưởng tại xã Vĩnh Lộc trong một gia tộc giàu truyền thống yêu nước với nhiều thành viên mang tư tưởng tiến bộ. Nhờ tố chất thông minh, nhạy bén, lại gan dạ và dũng cảm, ông sớm được kết nạp vào hàng ngũ của Đảng và nhanh chóng trở thành cán bộ nòng cốt tại Tỉnh ủy Gia Định.

Dù nhiệm vụ cách mạng đòi hỏi phải ly hương, xa gia đình biền biệt, ông vẫn luôn dành trọn tình yêu thương và sự quan tâm sâu sắc cho cha mẹ, vợ con. Để hướng các con sống có hoài bão và biết đặt quyền lợi của quốc gia, dân tộc lên trên hết, ông đã đưa hai người con gái của mình là bác sĩ Huỳnh Thị Tre và chị Huỳnh Minh Trúc vào chiến khu để trực tiếp tham gia kháng chiến. Người con gái Huỳnh Minh Trúc (tên thật là Huỳnh Thị Tâm, sinh năm 1951) được cha đưa vào chiến trường từ năm 16 tuổi. Chị từng trải qua nhiều công việc từ văn thư đánh máy đến kế toán tiền lương, trước khi được điều động về Trung ương Cục miền Nam công tác cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng. Khi nhắc về người cha kính yêu, chị trào dâng niềm tự hào: "Ba đi công tác suốt, chị em tôi chủ yếu sống với má, nhưng trong lòng chúng tôi luôn thần tượng ba. Với con cái, ông hết mực yêu thương nhưng cũng khá nghiêm khắc. Ba sống có lý tưởng, không ngại vất vả khó khăn, luôn khát khao giành lại độc lập tự do cho đất nước, và chính lý tưởng cao đẹp ấy đã lan tỏa, định hình nên lẽ sống của con cháu sau này."

Có chồng và các con đều dấn thân vào nơi hòn tên mũi đạn, cuộc đời của má Phạm Thị Chín phải trải qua muôn vàn gian nan, vất vả. Má liên tục bị cảnh sát chính quyền Sài Gòn quấy nhiễu, gây khó dễ, đến mức phải rời bỏ quê cha đất tổ để chuyển đến nơi khác sinh sống, âm thầm nuôi dạy các con nhỏ. Cuộc sống cơ cực đủ đường nhưng má chưa một lời than vãn, luôn lặng lẽ làm hậu phương vững chắc để chồng con yên tâm lo việc nước. Thế nhưng, những năm 1969 – 1970 đã trở thành khúc quanh đau thương nhất cuộc đời má khi nhận liên tiếp những tin dữ: người chồng kết tóc se tơ cùng con gái Huỳnh Thị Tre anh dũng hy sinh, còn người con gái Huỳnh Minh Trúc thì bị giặc bắt giam và tra tấn dã man trong ngục tù. Nỗi đau quá lớn ấy đã làm cạn khô dòng lệ của người mẹ tiễn chồng, tiễn con.

Ghi nhận những cống hiến và hy sinh thầm lặng mà vĩ đại ấy, Nhà nước đã trân trọng phong tặng má Phạm Thị Chín danh hiệu cao quý “Mẹ Việt Nam Anh hùng”. Đến nay, Mẹ đã về với tổ tiên được gần hai năm. Tiếp nối ngọn lửa truyền thống của gia đình, chị Huỳnh Thị Nhã – người từng có hơn 30 năm công tác tại Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM tự hào khẳng định: "Lối sống có hoài bão, lý tưởng đã được ba má hun đúc, hòa vào máu thịt của chị em chúng tôi. Vì vậy, ngoài việc phấn đấu làm tốt trọng trách của một công dân, chúng tôi luôn cố gắng cống hiến sức mình để dựng xây đất nước và tiếp tục giáo dục con cháu noi theo."

Nối gót lý tưởng của cha ông, truyền thống cách mạng của gia đình liệt sĩ Huỳnh Văn Bánh vẫn đang được viết tiếp một cách tự hào khi hiện nay có đến bốn thành viên đang công tác trong ngành Công an Nhân dân; những người con, người cháu còn lại cũng đang ra sức cống hiến cho xã hội trên nhiều lĩnh vực khác nhau, làm rạng danh dòng máu của người anh hùng năm xưa.