11. Lê Đức Thọ – Trọng trách xây dựng đội ngũ cán bộ sau năm 1954

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Lê Đức Thọ được điều từ Nam Bộ ra miền Bắc công tác. Đất nước tạm thời bị chia cắt, đặt cách mạng Việt Nam trước hai nhiệm vụ lớn: xây dựng miền Bắc và tiếp tục đấu tranh vì hòa bình, thống nhất đất nước.

Cuối năm 1955, Lê Đức Thọ được bổ sung vào Bộ Chính trị. Năm 1956, ông được phân công làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương. Đây là lĩnh vực ông đã gắn bó từ thời hoạt động bí mật, trong nhà tù, tại An toàn khu và suốt những năm lãnh đạo kháng chiến ở Nam Bộ.

Hoàn cảnh sau năm 1954 đòi hỏi công tác tổ chức phải chuyển hướng mạnh mẽ. Trước đây, bộ máy chủ yếu được xây dựng để phục vụ đấu tranh bí mật và chiến tranh. Nay miền Bắc bước vào khôi phục kinh tế, xây dựng chính quyền và tổ chức đời sống xã hội trong điều kiện hòa bình nhưng vẫn phải sẵn sàng đối phó với những nguy cơ mới.

Ban Tổ chức Trung ương dưới sự phụ trách của Lê Đức Thọ tham gia kiện toàn hệ thống Đảng, bố trí cán bộ cho các cơ quan nhà nước, địa phương và những lĩnh vực kinh tế. Đội ngũ cán bộ từng trưởng thành trong chiến tranh phải học cách quản lý nhà máy, hợp tác xã, trường học và các hoạt động dân sinh.

Ông cho rằng công tác cán bộ phải xuất phát từ nhiệm vụ chính trị. Không thể bố trí một người chỉ vì quá trình hoạt động lâu năm hoặc quan hệ cá nhân. Cần đánh giá phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm và khả năng hoàn thành công việc cụ thể.

Lê Đức Thọ yêu cầu cán bộ tổ chức phải tìm hiểu con người qua thực tiễn. Hồ sơ cung cấp thông tin cần thiết nhưng không thể thay thế việc theo dõi cách một cán bộ giải quyết công việc, ứng xử với nhân dân và chịu trách nhiệm trước khó khăn.

Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu trung thực, công tâm và khách quan. Người làm công tác tổ chức có ảnh hưởng đến việc lựa chọn, đề bạt hoặc điều động người khác nên càng không được cậy quyền, thiên vị hay sử dụng vị trí vì lợi ích cá nhân. Một quyết định thiếu công bằng có thể gây tổn hại lâu dài cho tập thể.

Trong giai đoạn này, Ban Tổ chức Trung ương tổ chức Hội nghị toàn quốc về công tác tổ chức của Đảng, phân tích yêu cầu mới của cách mạng. Việc xây dựng miền Bắc không tách rời nhiệm vụ đấu tranh giải phóng miền Nam. Vì vậy, đội ngũ cán bộ vừa phải đáp ứng công cuộc kiến thiết, vừa chuẩn bị cho một cuộc đấu tranh có thể kéo dài.

Kinh nghiệm Nam Bộ giúp Lê Đức Thọ hiểu rõ tầm quan trọng của việc lựa chọn cán bộ cho miền Nam. Những người được giao nhiệm vụ phải có khả năng hoạt động trong điều kiện bí mật, chịu đựng gian khổ và xử lý linh hoạt những tình huống không thể chờ chỉ thị chi tiết từ Trung ương.

Công tác tổ chức là lĩnh vực ít tạo nên những hình ảnh nổi bật như một trận đánh hay hội nghị ngoại giao. Tuy nhiên, mọi chiến dịch, phong trào và cơ quan đều cần con người phù hợp. Việc lựa chọn đúng hoặc sai cán bộ có thể ảnh hưởng đến kết quả của cả một địa bàn.

Từ năm 1954 đến 1960, Lê Đức Thọ góp phần xây dựng bộ máy và đội ngũ cho giai đoạn cách mạng mới. Đây là nền tảng để ông tiếp tục tham gia giải quyết những vấn đề tổ chức ở tầm chiến lược, đồng thời chuẩn bị cho những nhiệm vụ đặc biệt liên quan đến chiến trường miền Nam.