11. Còn chân là còn đi 12. Vai anh, lưng tôi giữa Trường Sơn
Ở Trường Sơn, người ta không hỏi nhau có mệt không. Câu hỏi ấy thừa. Mệt là điều hiển nhiên, như rừng có cây, như núi có dốc. Người ta chỉ hỏi nhau một điều duy nhất: còn đi được không.
Hôm ấy, chúng tôi vượt qua một đoạn trọng điểm vừa bị đánh phá ban chiều. Bom khoét đất thành những cái miệng há hốc, khói vẫn còn vương trong không khí. Đường mòn bị cày nát, phải men theo sườn núi mà đi. Đêm xuống nhanh, rừng tối sẫm như nuốt chửng đội hình.
Khoảng nửa đêm, anh Tư – người đi trước tôi – trượt chân ngã. Tiếng “rầm” khô khốc vang lên trong đêm khiến tim tôi thắt lại. Chúng tôi vội tản ra, ép sát vào sườn núi. Khi yên ắng, tôi bò tới chỗ anh. Đầu gối anh rách toạc, máu thấm ướt ống quần, trộn với bùn đỏ Trường Sơn.
Tôi hỏi nhỏ:
“Anh đi nổi không?”
Anh không trả lời ngay. Cắn răng đứng dậy, thử dồn sức lên chân bị thương. Người anh run lên bần bật. Tôi tưởng anh sẽ ngã tiếp. Nhưng rồi anh đứng vững, thở gấp, mồ hôi lạnh túa ra dù trời đêm rét buốt.
Anh nhìn tôi, nói chậm rãi, giọng khàn đi:
“Còn chân… là còn đi.”
Không phải khẩu hiệu. Không phải để động viên ai. Đó là lời nói bật ra từ bản năng của người lính đã quá quen với việc đặt nhiệm vụ lên trên nỗi đau của chính mình.
Chúng tôi băng bó sơ rồi tiếp tục hành quân. Mỗi bước đi của anh Tư nặng như kéo theo cả quả núi. Tôi đi sát phía sau, sẵn sàng đỡ khi anh khuỵu xuống. Đêm ấy, con đường dài hơn mọi đêm khác. Nhưng không ai dừng lại.
Về sau, tôi không còn gặp lại anh Tư. Có thể anh được chuyển tuyến, có thể đã nằm lại ở một đoạn rừng nào đó. Nhưng câu nói ấy theo tôi suốt những năm tháng Trường Sơn:
Còn chân là còn đi – còn sống là còn phải bước tiếp.
