11. Nữ tướng đầu tiên
Trong lịch sử quân sự thế giới, hiếm có một người phụ nữ nào khiến đối phương phải nể sợ và kính trọng như vị nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam – bà Nguyễn Thị Định. Cuộc đời bà là một bản trường ca về lòng trung kiên, gắn liền với những rặng dừa xanh mướt của quê hương Bến Tre và những "Đội quân tóc dài" đã làm nên lịch sử.
Sinh ra và lớn lên tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, bà Nguyễn Thị Định (thường được gọi thân thương là Cô Ba Định) sớm hun đúc tinh thần cách mạng từ gia đình. Năm 1960, khi ngọn lửa căm hờn trước sự tàn ác của chế độ Mỹ - Diệm đã dâng cao đến đỉnh điểm, bà chính là người trực tiếp lãnh đạo cuộc khởi nghĩa tại ba xã định mệnh ở Mỏ Cày, mở màn cho phong trào "Đồng khởi" lan rộng khắp miền Nam.
Hình ảnh bà Ba Định với chiếc khăn rằn quấn cổ, áo bà ba đen bình dị nhưng ẩn chứa một ý chí thép đã trở thành biểu tượng của sự quật khởi. Bà đã mưu trí sáng tạo ra một hình thức tác chiến chưa từng có: "Đội quân tóc dài". Đó là hàng vạn phụ nữ tay không nhưng đầy bản lĩnh, dùng lý lẽ, sự mềm mỏng nhưng kiên quyết để chặn xe tăng, đối mặt với họng súng kẻ thù, đòi lại quyền sống cho dân làng. Đội quân "không súng" ấy dưới sự chỉ huy của bà đã khiến quân địch phải lúng túng, run sợ trước sức mạnh của lòng dân và chính nghĩa.
Không chỉ là một nhà lãnh đạo chính trị tài ba, bà còn là người chỉ huy quân sự quyết đoán. Bà đã cùng quân dân Bến Tre vận dụng linh hoạt phương châm "hai chân, ba mũi" (chính trị, vũ trang, binh vận), biến mỗi gốc dừa, mỗi dòng kênh thành một trận địa vững chắc. Sự mưu lược của bà đã góp phần quan trọng vào việc bẻ gãy các cuộc hành quân càn quét quy mô lớn của địch, giữ vững vùng giải phóng.
Sau ngày đất nước thống nhất, dù giữ những chức vụ cao trong bộ máy Nhà nước, bà vẫn giữ nguyên lối sống giản dị, gần gũi với nhân dân. Khi bà qua đời vào năm 1992, niềm tiếc thương bao trùm cả xứ dừa Bến Tre và cả nước. Bà ra đi nhưng đã để lại một di sản tinh thần bất diệt về sức mạnh của người phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".
Câu chuyện về Cô Ba Định mãi là nguồn cảm hứng cho bao thế hệ, nhắc nhở chúng ta rằng sức mạnh lớn nhất không nằm ở vũ khí tối tân, mà nằm ở lòng yêu nước nồng nàn và ý chí tự cường của một dân tộc không bao giờ chịu khuất phục.
