12. Thượng tướng Trần Văn Trà – Từ Bình Giã đến Đồng Xoài, bước trưởng thành của chủ lực Miền

Cuối năm 1964, Bộ Chỉ huy Miền quyết định mở chiến dịch tại khu vực Bình Giã thuộc tỉnh Bà Rịa. Đây là địa bàn nằm trên những tuyến giao thông quan trọng ở phía đông Sài Gòn. Mục tiêu của chiến dịch không chỉ là tiêu diệt một số đơn vị đối phương mà còn kiểm nghiệm khả năng tác chiến tập trung của lực lượng chủ lực Miền.

Trần Văn Trà cùng Quân ủy và Bộ Chỉ huy Miền tham gia chuẩn bị chiến dịch trong điều kiện lực lượng còn nhiều thiếu thốn. Vũ khí của bộ đội chưa thể so sánh với đối phương, đạn dược hạn chế, phương tiện thông tin và cứu chữa thương binh còn thô sơ. Trong khi đó, quân đội Sài Gòn có trực thăng, xe bọc thép và hỏa lực yểm trợ mạnh.

Bài toán đặt ra là phải biến ưu thế cơ động của đối phương thành điểm yếu. Khi một vị trí bị tiến công, đối phương thường sử dụng trực thăng đưa lực lượng ứng cứu. Nếu dự đoán được khu vực đổ quân và chuẩn bị trận địa từ trước, bộ đội có thể đánh đối phương ngay khi chúng vừa tiếp đất, đội hình chưa ổn định và chưa phát huy được hỏa lực.

Chiến dịch Bình Giã diễn ra từ đầu tháng 12 năm 1964 đến đầu tháng 1 năm 1965. Các đơn vị chủ lực Miền chiến đấu quyết liệt, đánh những trận gây tổn thất nặng cho lực lượng ứng cứu của đối phương. Qua chiến dịch, bộ đội chứng minh có thể đánh bại các đơn vị tinh nhuệ được hỗ trợ bằng trực thăng và xe thiết giáp.

Ý nghĩa lớn nhất của Bình Giã là sự trưởng thành của chủ lực Miền. Trước đây, nhiều đơn vị chủ yếu đánh những trận nhỏ rồi nhanh chóng rút khỏi địa bàn. Tại Bình Giã, lực lượng giải phóng đã có thể tổ chức chiến dịch kéo dài, phối hợp nhiều đơn vị và liên tiếp đối phó với các đợt phản kích.

Sau Bình Giã, Bộ Chỉ huy Miền tiếp tục phát triển thế tiến công. Năm 1965, chiến dịch Đồng Xoài diễn ra trên địa bàn miền Đông Nam Bộ. Đồng Xoài là một vị trí quan trọng, nằm trong hệ thống phòng thủ và giao thông nối các khu vực phía bắc Sài Gòn. Khi quân giải phóng tiến công, đối phương buộc phải đưa lực lượng đến ứng cứu.

Các trận đánh tại Đồng Xoài một lần nữa cho thấy hiệu quả của cách đánh điểm để tiêu diệt viện binh. Bộ đội không chỉ tập trung vào việc chiếm một cứ điểm mà còn chuẩn bị thế trận đánh các đơn vị cơ động của đối phương. Đây là bước phát triển trong nghệ thuật chiến dịch, đòi hỏi khả năng dự kiến phản ứng và tổ chức nhiều lực lượng trên một địa bàn rộng.

Trần Văn Trà luôn nhấn mạnh rằng thắng lợi không chỉ đến từ lòng dũng cảm. Một trận đánh phải được chuẩn bị bằng trinh sát, tổ chức lực lượng, bảo đảm hậu cần và lựa chọn thời cơ. Khi chưa có ưu thế tuyệt đối về vũ khí, bộ đội phải tạo ra ưu thế tại địa điểm và thời điểm quyết định.

Bình Giã và Đồng Xoài góp phần làm phá sản chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, buộc Mỹ phải trực tiếp đưa quân chiến đấu vào miền Nam. Cuộc chiến bước sang một giai đoạn mới khốc liệt hơn. Nhưng những chiến thắng ấy đã tạo cho lực lượng vũ trang giải phóng niềm tin rằng quân đội có trang bị hiện đại vẫn có thể bị đánh bại bằng một thế trận phù hợp.