128 ngày đêm - vang danh cuộc chiến đồi Tức Dụp

Tức Dụp là căn cứ địa cách mạng của quân và dân tỉnh An Giang trong các cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lược. Nơi đây đã ghi dầu những sự kiện trọng đại trong giai đoạn lịch sử chống Mỹ, cứu nước. Đặc biệt là cuộc chiến đấu 128 ngày đêm khiến Mỹ, ngụy dù có vũ khí vượt trội vẫn không thể thắng được ý chí chiến đầu kiên cường, bất khuất của quân và dân An Giang.
Từ giữa tháng 6/1968 nhằm ngăn chặn sự càn quét khắp nơi của quân địch, lực lượng đặc công của ta đã đánh vào Tri Tôn tiêu diệt nhiều sinh lực địch, mở rộng vùng giải phóng. Mỹ cay cú do thất bại và khi biết núi Cô Tô, nhất là đồi Tức Dụp chính là bàn đạp tiến quân cho các trận đánh của quân ta nên ngày 17/11/1968, địch bắt đầu mở trận càn quét lớn, mở đầu cho trận đánh 128 ngàyđêm đầy ác liệt. Tham gia trận đánh này phía Mỹ, ngụy đã dùng 2 sư đoàn và nhiều tiểu đoàn địa phương quân, tiểu đoàn biệt động quân với nhiều vũ khí tối tân. Về phía ta, lực lượng đóng giữ tại đây ít hơn địch rất nhiều, các chiến sĩ được trang bị các loại vũ khí như: Súng trường, tiểu liên, trung liên, B40 và một số loại đạn tự chế.
Trong suốt 128 ngày đêm với những cuộc không kích bằng trực thăng, quân đội Mỹ, ngụy đã ra sức oanh tạc với hàng trăm vụ ném bom trút xuống Tức Dụp và các vùng lân cận. Từng tốp máy bay B52 ra sức rải bom chùm xuống ngọn đồi, gây nên những trận bão lửa khủng khiếp. Ban đêm máy bay địch rải bom, ban ngày chúng sử dụng đạn pháo tầm xa, súng phun lửa và các bom bi, bom xăng, bom dầu thả xuống ngọn đồi. Bên cạnh đó, chúng còn thả các thùng phi đựng chất độc hóa học rồi dùng súng máy trên trực thăng bắn thẳng vào các thùng phi để chất độc hóa học xì ra bay theo gió lọt vào các ngách hang nhằm tiêu hao lực lượng của ta.
128 ngày đếm chiến đấu với thế lực không tương xứng, thiếu thốn mọi bề nhưng với quyết tâm bám trụ và đặc biệt là sự đùm bọc, yêu thương của bà con huyện Tri Tôn các chiến sĩ của ta vẫn quyết tâm chiến đấu và trụ vững tại đồi Tức Dụp. Dựa vào các vách đá, lòng hang, dùng lựu đạn tự chế và súng trường bắn trả gây nhiều tổn thất cho địch. Kết quả của 128 ngày đêm chiến đấu (17/11/1968 đến ngày 25/3/1969), quân và dân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 4.700 tên địch, bắn cháy 11 xe tăng, 2 máy bay phản lực, 4 trực thăng, 9 khẩu pháo 105mm, một máy bay cần cẩu và thu nhiều chiến lợi phẩm khác.
Trận chiến lịch sử này đã gây thiệt hại cho Mỹ lên đến 2 triệu đò la. Từ đó, ngọn đồi này nổi tiếng với một cái tên gọi khác - ngọn đồi 2 triệu đô la. Và cũng từ trận đánh này, Tức Dụp cũng được xem như là chắn anh hùng, là biểu tượng sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, về ý chí kiên cường, bất khuất của quân và dân tộc Việt Nam. Các chiến sĩ cách mạng đã ngã xuống ở ngọn đồi lịch sử này đã rạng danh mãi mãi, để lại cho quê hương và Tổ quốc tám chữ vàng "Kiên cường bám trụ, giữ vững núi Tô .
Căn cứ đồi Tức Dụp phản ánh ý chí kiên cường, bất khuất và sự vận dụng sáng tạo của Tỉnh ủy An Giang, Huyện ủy Tri Tôn về việc xây dựng miền núi trở thành căn cứ địa cách mạng. Dựa vào địa hình hiểm trở, với nhiều hang, khe nối liền nhau ta đã xây dựng nơi đây trở thành căn cứ địa vững chắc, đảm bảo là chỗ dựa, chỗ đứng chân an toàn, lâu dài cho cơ quan của huyện, tỉnh lãnh đạo quân và dân ta vượt qua mọi khó khăn thử thách, đối phó với những âm mưu, thủ đoạn gây tội ác hủy diệt của kẻ địch, tiến lên giành từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, góp phần vào công cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc.
Chiến thắng ở đồi Tức Dụp là minh chứng của việc Tỉnh ủy An Giang đã lãnh đạo xây dựng và phát triển "thế trận lòng dân". Đó là sự chung thủy của người dân, một lòng, một dạ sắc son với Đảng, với cách mạng. Chính những năm tháng khó khăn trong mưa bom, gió đạn của kẻ thù, những trận ruồng bố khủng khiếp trong đói cơm, lạt muối... chính những người mẹ, người chị, người vợ, người em... đã kịp thời tiếp tế, bảo bọc, cưu mang, bảo vệ đã tiếp thêm ý chí chiến tháng của những người chiến sĩ. Chiến thắng đồi
Tức Dụp đã chứng minh lời dạy của Bác Hồ: "Khi phải đương đầu với kẻ địch hung ác, một dân tộc dù bé nhỏ, nếu luôn luôn cảnh giác, đoàn kết nhất trí, kiên quyết và bền bỉ đấu tranh, thì cuối cùng nhất định thắng lợi".
Chiến thắng Đồi Tức Dụp đã trở thành biểu tượng, niềm tự hào của người con An Giang nói riêng và cả nước nói chung. Và Tức Dụp đã đi vào thơ ca của dân tộc Việt Nam như để nhắc nhớ về một thời kỳ hào hùng:
"Em về thăm lại chiến hào

Căn cứ Tức Dụp đi vào sử xanh
Rừng luôn che chở anh linh
Núi đồi mãi đứng soi mình uy nghiêm
Tượng đài hang đá lặng im
Hồn thiêng chiến sĩ trong tim muôn người".