13 NGƯỜI TRẺ VƯỢT NGỤC GIỮA ĐÀ LẠT

Đêm ấy, 13 người tù thiếu nhi lặng lẽ chuẩn bị cho một cuộc vượt ngục mà chỉ cần một sơ suất nhỏ, họ có thể phải trả giá bằng mạng sống.

Đó là những thiếu niên bị giam tại Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt trong những năm 1971–1973. Nhà lao được xây dựng dưới cái tên “Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi”, nhưng thực chất là nơi giam giữ những thiếu niên yêu nước từ nhiều địa phương miền Nam. Có lúc, những căn phòng chỉ khoảng 50 m² phải nhốt tới 60–70 người.

Bị giam cầm, đánh đập và biệt giam, những người trẻ ấy vẫn không chịu khuất phục. Họ bí mật bàn bạc, tìm cách vượt qua hàng rào bảo vệ để trở về với cách mạng.

Rồi cơ hội đến.

13 người lần lượt tìm cách thoát khỏi nhà lao, băng qua những khu vực nguy hiểm và tìm đường trở về. Họ phải đối mặt với những cuộc truy bắt, những đêm đói khát và cả nguy cơ bị bắt lại bất cứ lúc nào. Nhưng sau nhiều giờ vượt qua hiểm nguy, họ cuối cùng cũng tìm được đường về với lực lượng cách mạng. Cuộc vượt ngục ấy sau này được những người trong cuộc gọi là một cuộc vượt ngục “thần kỳ”.

Điều đặc biệt là những người vượt ngục ấy đều còn rất trẻ.

Có người đáng lẽ đang ngồi trên ghế nhà trường.

Có người đáng lẽ đang sống những ngày tháng vô tư nhất của tuổi thiếu niên.

Nhưng chiến tranh đã đặt họ vào một hoàn cảnh khác. Và trong hoàn cảnh ấy, họ đã lựa chọn không đầu hàng.

Cuộc vượt ngục của 13 người không phải là câu chuyện về một trận đánh lớn. Không có tiếng súng vang trời, cũng không có những đoàn quân tiến vào chiến trường. Chỉ có những đứa trẻ âm thầm tìm đường thoát khỏi nơi giam giữ bằng tất cả sự gan dạ và khôn khéo của mình.

Sau này, Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt trở thành Di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia. Tập thể cựu tù nơi đây được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng có lẽ điều khiến người ta nhớ nhất vẫn là hình ảnh của những thiếu niên năm ấy.

Các em đã bị chiến tranh lấy mất tuổi thơ.

Nhưng các em không để chiến tranh lấy mất lòng can đảm.

Và trong một đêm giữa Đà Lạt, 13 người trẻ đã tìm cách bước qua cánh cửa nhà lao để trở về với tự do.