13. Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh: Hàn gắn chiến tranh để mở rộng hợp tác Việt Nam – Hoa Kỳ

Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ mang theo ký ức của một cuộc chiến tranh kéo dài và để lại hậu quả nặng nề. Nguyễn Chí Vịnh cho rằng muốn xây dựng lòng tin cho tương lai, hai bên không thể bỏ qua những vấn đề của quá khứ. Khắc phục hậu quả chiến tranh vì thế trở thành một trong những ưu tiên quan trọng trong hợp tác quốc phòng song phương.

Các lĩnh vực hợp tác gồm tìm kiếm quân nhân mất tích, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật và xử lý ô nhiễm dioxin. Đây là những công việc nhân đạo nhưng đồng thời có ý nghĩa chiến lược. Mỗi kết quả cụ thể chứng minh rằng hai cựu thù có thể cùng chịu trách nhiệm trước nỗi đau của con người, từ đó mở rộng cánh cửa cho hợp tác trong những lĩnh vực khác.

Nguyễn Chí Vịnh nhiều lần làm việc với các quan chức, nghị sĩ và tổ chức Hoa Kỳ để thúc đẩy nguồn lực cho các chương trình này. Ông kiên trì giải thích rằng khắc phục hậu quả không phải sự ban ơn, mà là trách nhiệm đạo lý và cơ sở để quan hệ phát triển lành mạnh. Khi hai bên cùng xử lý một điểm ô nhiễm hoặc hỗ trợ nạn nhân, lòng tin được tạo ra bằng hành động có thể nhìn thấy.

Một dấu mốc quan trọng là dự án xử lý dioxin tại sân bay Biên Hòa, điểm nóng ô nhiễm lớn còn lại sau chiến tranh. Việc khởi động và triển khai dự án thể hiện mức độ hợp tác ngày càng sâu giữa hai nước. Cùng với đó, hợp tác quốc phòng mở rộng sang đào tạo, cứu trợ thảm họa, quân y và gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc.

Cách tiếp cận của Nguyễn Chí Vịnh cho thấy đối ngoại không phải quên quá khứ để hướng tới tương lai. Đúng hơn, hai bên cần nhìn thẳng vào quá khứ, giải quyết những gì có thể và dùng quá trình ấy để xây dựng quan hệ mới. Ông đã góp phần biến hậu quả chiến tranh từ một rào cản thành một lĩnh vực hợp tác tiêu biểu – nơi lòng nhân đạo, trách nhiệm và lợi ích chiến lược gặp nhau trong mục tiêu chung là hòa bình.