136- câu chuyện thời hoa lửa
Trong lịch sử chống Mỹ cứu nước, có những khoảnh khắc đã trở thành biểu tượng vĩnh cửu cho khí phách của dân tộc Việt Nam. Một trong những khoảnh khắc lay động lòng người nhất chính là chín phút cuối cùng tại pháp trường của người thợ điện trẻ tuổi Nguyễn Văn Trỗi.
Anh Nguyễn Văn Trỗi sinh ra tại Quảng Nam, nhưng cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của anh lại gắn liền với mảnh đất Sài Gòn. Là một công nhân điện lực, anh mang trong mình dòng máu yêu nước sục sôi và lòng căm thù giặc sâu sắc. Năm 1964, khi biết tin phái đoàn quân sự cao cấp của Mỹ do Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn, anh đã dũng cảm nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý để tiêu diệt kẻ thù. Dù kế hoạch không thành và anh bị bắt, nhưng ý chí chiến đấu của anh không bao giờ lụi tắt.
Điều khiến thế giới phải ngả mũ khâm phục Nguyễn Văn Trỗi không chỉ là hành động ám sát hụt, mà chính là thái độ hiên ngang bất khuất trước cái chết. Trong những ngày bị giam cầm, dù chịu đủ mọi đòn tra tấn dã man, anh vẫn giữ vững khí tiết, không một lời khai báo. Thậm chí, để cứu anh, những người du kích Venezuela đã bắt cóc một sĩ quan Mỹ để trao đổi, nhưng thực dân Mỹ và tay sai đã lật lọng, vội vã đưa anh đi hành hình vào sáng ngày 15/10/1964.
Tại pháp trường Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi đã biến nơi thi hành án thành một tòa đài vinh quang. Anh từ chối bịt mắt, muốn nhìn thẳng vào quân thù và nhìn ngắm mảnh đất quê hương lần cuối. Trước họng súng của kẻ thù, anh hô vang những lời đanh thép: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Việt Nam muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!". Ba lần hô vang tên Bác Hồ là ba lần anh khẳng định niềm tin tuyệt đối vào sự thắng lợi của cách mạng.
Sự hy sinh của anh Trỗi đã thổi bùng ngọn lửa đấu tranh không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Hình ảnh người thanh niên gầy gò nhưng mang tầm vóc của một người khổng lồ đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho thơ ca, hội họa. Bài thơ "Hãy nhớ lấy lời tôi" của Tố Hữu đã khắc họa chân thực tinh thần ấy: "Có những phút làm nên lịch sử / Có cái chết hóa thành bất tử".
Cuộc đời anh ngắn ngủi, anh ra đi khi tuổi đời mới 24, vừa mới kết hôn được ít lâu. Hạnh phúc cá nhân dẫu còn dang dở, nhưng anh đã chọn hy sinh cái riêng để phục vụ cho cái chung lớn lao của dân tộc. Anh đã sống một cuộc đời trọn vẹn với lý tưởng "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Ngày nay, tên của anh được đặt cho nhiều con đường, trường học và giải thưởng lớn dành cho thanh niên. Tấm gương của Nguyễn Văn Trỗi nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về lòng trung thành, sự dũng cảm và trách nhiệm đối với tương lai đất nước. Anh không mất đi, anh vẫn sống mãi trong nhịp đập trái tim của bao thế hệ người Việt.
