Bài viết

14 Năm Trong "Địa Ngục Trần Gian" Và Bản Án Tử Hình Bất Thành – Người Tử Tù Lê Hồng Tư

TP. Hồ Chí Minh03/07/2026Phạm Thị Minh Trang – Chi đoàn Công ty Điện lực An Phú Đông (Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Chi đoàn Công ty Điện lực An Phú Đông xin kính giới thiệu đến toàn thể đoàn viên, thanh niên bài viết về biểu tượng bất khuất của "địa ngục trần gian" Côn Đảo:

14 Năm Trong "Địa Ngục Trần Gian" Và Bản Án Tử Hình Bất Thành – Người Tử Tù Lê Hồng Tư

Nếu có một biểu tượng rực rỡ nhất cho tinh thần "gan vàng dạ sắt", biến nhà tù thực dân thành trường học cách mạng, thì đó chính là Anh hùng Lê Hồng Tư — người tử tù trung kiên đã sống sót một cách thần kỳ qua 14 năm bị giam cầm tại "địa ngục trần gian" Côn Đảo.

Tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm trong phong trào học sinh, sinh viên Sài Gòn - Gia Định, đồng chí Lê Hồng Tư sớm trở thành một chiến sĩ biệt động nội thành quả cảm, thông minh. Đầu thập niên 1960, khi phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam dâng cao, ông đã trực tiếp tổ chức và tham gia nhiều trận đánh vang dội ngay giữa lòng đô thị Sài Gòn. Đỉnh điểm là vào năm 1961, ông chỉ huy trận mưu sát Đại sứ Mỹ Frederick Nolting. Dù chuyến bay ám sát không thành công như mong đợi do yếu tố khách quan, cuộc tấn công táo bạo này đã làm rúng động toàn bộ bộ máy chính quyền Mỹ - Diệm lúc bấy giờ.

Sau trận đánh đó, đồng chí Lê Hồng Tư bị địch bắt giữ do có kẻ phản bội khai báo. Chính quyền Sài Gòn lập tức đưa ông ra xét xử tại Tòa án Quân sự Đặc biệt — một danh nghĩa tòa án khét tiếng chuyên dùng để đàn áp các chiến sĩ cách mạng với những bản án định sẵn. Đứng trước vành móng ngựa, đối mặt với bản án tử hình treo lơ lửng trên đầu, người chiến sĩ trẻ Lê Hồng Tư không một chút nao núng. Ngược lại, ông đã biến phiên tòa của địch thành một bục diễn đàn cách mạng, dõng dạc vạch trần bản chất xâm lược của đế quốc Mỹ và sự tay sai của chính quyền bấy giờ. Khi tên chánh án tuyên án tử hình, ông đã thẳng thắn tuyên bố một câu nói đã đi vào lịch sử:

"Nếu tôi bị xử tử, sẽ có hàng vạn người khác đứng lên tiếp tục chiến đấu cho đến khi nào nước nhà độc lập! Các ông có thể giết tôi, nhưng không bao giờ giết chết được tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam!"

Bản án tử hình đối với Lê Hồng Tư đã vấp phải làn sóng phản đối gay gắt chưa từng có từ dư luận trong nước và quốc tế. Trước sức ép quá lớn từ các tổ chức nhân quyền thế giới và phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên, chính quyền Sài Gòn không dám thi hành án tử hình ngay lập tức. Chúng quyết định chuyển bản án sang khổ sai chung thân và đày ông ra Côn Đảo. Kẻ thù hung hãn tin rằng, sự khắc nghiệt của nắng gió, những trận đòn roi liên miên và chế độ ăn uống tồi tệ ở Côn Đảo sẽ từ từ giết chết hoặc mài mòn ý chí của người chiến sĩ này.

Suốt 14 năm ròng rã tại Côn Đảo (từ 1961 đến 1975), đồng chí Lê Hồng Tư đã phải trải qua những chuỗi ngày kinh hoàng nhất mà một con người có thể chịu đựng. Ông bị giam cầm trong những "chuồng cọp", "chuồng bò" chật hẹp, ẩm thấp, chân bị cùm xích rỉ sét quanh năm, ăn cơm trộn lẫn cát đá và chịu những trận tra tấn bằng vôi bột, nước bẩn dội từ trên trần xuống. Thế nhưng, thể xác có thể bị tàn phá nhưng ý chí của ông thì không một thứ ngục tù nào khuất phục nổi.

Trong ngục tối, ông cùng các đồng chí trung kiên khác thành lập Đảng ủy nhà tù, bí mật tổ chức các lớp học văn hóa, lý luận chính trị, viết báo trên giấy gói xi măng và tổ chức các cuộc tuyệt thực quy mô lớn để đấu tranh đòi cải thiện chế độ sinh hoạt cho tù nhân. Ông đã sống sót một cách kiên cường cho đến ngày 30/4/1975, khi lệnh giải phóng hoàn toàn miền Nam vang lên. Vào tháng 5/1975, con tàu rước những người tử tù từ Côn Đảo trở về đất liền trong sự đón chào vỡ òa của đồng bào, và người chiến sĩ Lê Hồng Tư đã bước trở về như một huyền thoại sống của lòng quả cảm.

Nguồn tham khảo: Tư liệu Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh và Bảo tang Côn Đảo

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn