140. Câu chuyện Anh hùng Năm Trà và tuyến đường “quá cảnh” huyền thoại
Câu chuyện Anh hùng Năm Trà và tuyến đường “quá cảnh” huyền thoại
Dòng chảy lịch sử vĩ đại của dân tộc Việt Nam là sự hội tụ của biết bao chiến công hiển hách, từ mặt trận vũ trang oanh liệt của các đội du kích đất thép Củ Chi, trận tuyến chính trị đô thị rực lửa của Anh hùng Hồ Hảo Hớn, cho đến cuộc đấu trí cân não của Nữ tình báo Nguyễn Thị Thanh Xuân. Và trên chặng đường tiến về Đại thắng Mùa xuân 1975, lịch sử lại trang trọng khắc ghi tên tuổi của một người con kiệt xuất thuộc thế hệ tiền bối — Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Y, nguyên Quyền Trưởng ban An ninh Khu Trung Nam Bộ (Khu 8), người chiến sĩ tình báo, an ninh quả cảm với bí danh Năm Trà thân thương.
Cuộc đời và chiến công của ông gắn liền với một “bài toán” chiến lược cân não: xây dựng và bảo vệ tuyến đường “quá cảnh” trên bộ đầy huyền thoại qua ngả Campuchia, mạch máu quyết định sự sống còn của chiến trường Nam Bộ.
1. Người Chiến Sĩ Tiền Bối Và Hành Trình Đến Với Miền Tây Sông Nước
Đồng chí Nguyễn Văn Y sinh năm 1909 tại vùng đất Thạch Bích, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Thủ đô Hà Nội).
Từ người thợ cạo mủ cao su: Năm 1927, khi vừa tròn 18 tuổi, mang theo hoài bão của tuổi trẻ và lòng yêu nước nồng nàn, ông dấn thân vào Nam hoạt động trong phong trào công nhân cạo mủ cao su tại vùng Long Khánh - Đồng Nai.
Đến người chiến sĩ kiên trung: Sau một thời gian thử thách, ông về vùng Hóc Môn - Bà Điểm để móc nối liên lạc với các đảng viên Cộng sản, rồi được tổ chức tin tưởng phân công dấn thân sâu vào địa bàn miền Tây Nam Bộ.
Suốt nhiều thập kỷ bám trụ trong lòng địch, ông đã hòa mình vào đời sống của người dân Nam Bộ, được đồng chí, đồng đội và nhân dân miền Tây sông nước yêu mến gọi bằng cái tên giản dị, thân thuộc: Năm Trà.
2. Giải "Bài Toán" Chiến Lược Sau Sự Kiện Vũng Rô
Mốc son chói lọi nhất trong sự nghiệp cách mạng của Anh hùng Năm Trà gắn liền với giai đoạn đầy cam go sau năm 1965.
Ngày 16/2/1965, sau khi tàu mang bí số 43 của Đoàn tàu không số bị địch phát hiện tại Vũng Rô (Phú Yên), bí mật của Đường Hồ Chí Minh trên biển bị lộ, quân địch tăng cường phong tỏa nghiêm ngặt hải phận Việt Nam. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Bộ Chính trị và Trung ương Cục miền Nam đã vạch ra một kế hoạch táo bạo: Nối dài đường Hồ Chí Minh qua ngả Campuchia, đưa vũ khí chi viện từ miền Bắc vào Cảng Sihanoukville (Kongpong Som), rồi chuyển về các kho bí mật dọc biên giới trước khi chuyển vào chiến trường B2 (Nam Bộ).
Để di chuyển một khối lượng khổng lồ vũ khí và phương tiện chiến tranh xuyên qua đất bạn trong bối cảnh tình báo Mỹ và tay sai bủa vây dày đặc, một kế hoạch ngụy trang hoàn hảo đã ra đời:
Vỏ bọc doanh nghiệp "Hắc Lỷ": Tháng 7/1966, Trung ương Cục thành lập Đoàn hậu cần 17, lập ra Công ty Thương mại vận tải Hắc Lỷ do đồng chí Đức Phương (Tổng cục Hậu cần) đóng vai “ông chủ” hợp pháp trên đất bạn.
Ngoại giao thượng tầng bằng xe Mercedes: Bằng tài lực và sự mưu trí, "ông chủ" Hắc Lỷ đã thiết lập mối quan hệ thân thiết với các quan chức cấp cao và Tư lệnh thành phố Phnom Pênh. Việc tặng một chiếc Mercedes mới tinh vào ngày sinh nhật vị quan chức và nhận lại chiếc xe riêng của ông này làm "giấy thông hành" đã giúp đội xe vận tải của ta đi lại êm xuôi khắp đất nước Chùa Tháp.
Đội quân logistics hùng hậu: Với bộ khung chỉ 84 người, Công ty Hắc Lỷ đã vận hành một lực lượng ngoài biên chế lên đến 564 người, điều động trung bình từ 150 đến 450 xe cơ giới mỗi ngày, cùng 500 ca nô xuôi ngược trên các tuyến đường thủy để vận chuyển vũ khí ra biên giới mà không bị tai mắt quân thù phát hiện.
3. Người Trấn Giữ Tuyến Đường Huyền Thoại Về Khu 8
Khi vũ khí được vận chuyển an toàn về đến biên giới Việt Nam – Campuchia, Đoàn hậu cần 17 phân phối hàng theo 3 tuyến trọng điểm. Chính lúc này, đồng chí Năm Trà (Nguyễn Văn Y) được Khu ủy giao nhiệm vụ tối mật: Phối hợp với Bộ đội Khu 8, trực tiếp đảm nhiệm và bảo vệ tuyến vận chuyển xương sống về Khu Trung Nam Bộ.
Tuyến đường của ông phụ trách đi qua đất Campuchia thuộc huyện Peam Chor và cắt qua biên giới vào huyện Hồng Ngự (tỉnh Đồng Tháp) của Việt Nam. Đây là vùng rốn lũ, địa hình sông ngòi chằng chịt và bị địch đánh phá, kềm kẹp vô cùng gắt gao.
Trên cương vị Quyền Trưởng ban An ninh Khu 8, đồng chí Năm Trà đã phát huy tài mưu lược, tổ chức mạng lưới an ninh nhân dân vững chắc, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các đoàn tải thương, tải đạn bí mật luồn sâu vào chiến trường. Lưới an ninh của ông đã giữ cho mạch máu vũ khí luôn thông suốt, cung cấp nguồn hỏa lực kịp thời cho bộ đội ta tổ chức các chiến dịch lớn, bẻ gãy các trận càn của Mỹ - Ngụy ở miền Tây, tạo tiền đề vững chắc cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy năm 1975.
