Mẹ Việt Nam Anh hùng

15. Viết về Liệt sĩ Phạm Thị Nính

Viết về Liệt sĩ Phạm Thị Nính

TP. Hồ Chí Minh21/05/2026Đoàn Thanh niên Phân hiệu Trường Đại học Ngoại thương tại Thành phố Hồ Chí Minh (Đoàn Thanh niên Phân hiệu Trường Đại học Ngoại thương tại Thành phố Hồ Chí Minh)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mẹ Phạm Thị Nính (có tài liệu ghi là Phan Thị Nính) sinh năm 1916 trong một gia đình bần nông nghèo tại ấp Chánh (nay là ấp Trung), xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi. Mẹ là một tấm gương sáng ngời, vừa là Liệt sĩ vừa là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, người đã hiến dâng cả cuộc đời và những người thân yêu nhất cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Tiếp thu truyền thống yêu nước của quê hương đất đỏ

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Tân Thông Hội giàu truyền thống cách mạng, mẹ Nính sớm được thấm nhuần tinh thần đoàn kết, nghĩa tình và ý chí quật cường của nhân dân địa phương. Người dân nơi đây vốn thẳng thắn, cương trực, trọng nghĩa khinh tài và luôn nung nấu lòng căm thù giặc sâu sắc, quyết không cam chịu cuộc sống nô lệ dưới ách áp bức bất công. Năm 1943, mẹ kết duyên cùng ông Bùi Văn Kheo, một người bạn đời cùng quê hiền lành, chất phác.

Khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công mang theo nguồn sinh khí mới cho nước nhà chưa được bao lâu thì cuối tháng 9 năm 1945, thực dân Pháp nổ súng quay trở lại tái xâm lược Nam Bộ. Đến năm 1946, khói lửa chiến tranh tràn về vùng đất Củ Chi, khiến xóm làng rơi vào cảnh loạn lạc, bom đạn cày xới nát đất đai. Không quản ngại hiểm nguy, mẹ Nính đã cùng bà con xóm ấp tích cực tham gia các phong trào phục vụ chiến đấu, từ việc đóng góp lương thực cho cách mạng đến dũng cảm đứng vào hàng ngũ biểu tình chặn đường, cản bước các cuộc càn quét, cướp phá của quân thù.

Từ năm 1949, mẹ sát cánh cùng bộ đội, du kích và nhân dân địa phương lao động ngày đêm để đào địa đạo, xây dựng ấp xã chiến đấu. Hệ thống trận địa lòng đất được bao bọc bởi các bãi chông rải rác trên các tuyến đường giao thông. Ngay tại tư gia, gia đình mẹ cũng bố trí hầm chông, hố chông dày đặc xung quanh chuồng trại, vườn cây và dọc theo bờ rào để chủ động tiêu hao sinh lực địch khi chúng càn quét vào nhà.

Mùa thu năm 1952, một trận bão lũ lịch sử chưa từng có đổ bộ vào Nam Bộ, biến vựa lúa kháng chiến Đồng Tháp Mười thành một biển nước mênh mông, dẫn đến nạn đói nghiêm trọng. Thực hiện chủ trương của Đảng về việc tiết kiệm lương thực và tương thân tương ái, mẹ Nính cùng đồng bào xã Tân Thông Hội đã thắt lưng buộc bụng, hết lòng nhường cơm sẻ áo, chi viện tối đa cho cán bộ và chiến sĩ duy trì sức chiến đấu.

Khí tiết anh dũng tại trận địa Quán Đôi

Tháng 5 năm 1954, chương sử vàng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu dội về, tiếp thêm luồng sức mạnh to lớn cho nhân dân Củ Chi tiến lên giành thắng lợi cuối cùng. Sáng ngày 10 tháng 7 năm 1954, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Sáu Bân (Lê Công Tâm) – Bí thư Chi bộ xã, mẹ Phạm Thị Nính đã hiên ngang đi đầu, dẫn dắt đoàn biểu tình tuần hành biểu dương lực lượng tại khu vực Quán Đôi (ấp Bàu Sim, nằm trên Quốc lộ 22).

Cuộc xuống đường quy tụ hơn 600 người dân từ các ấp Chánh, ấp Trung, ấp Bàu Sim và các vùng phụ cận. Giữa trời tự do, lá cờ đỏ sao vàng tung bay kiêu hãnh bên cạnh các băng rôn, khẩu hiệu đanh thép. Tiếng hô vang dậy một góc trời: “Đả đảo đế quốc Pháp! Đế quốc Pháp phải thi hành hiệp định đã ký!” được bà con hô vang khi đoàn người tiến về phía Nhà Việc Củ Chi để đòi thực dân Pháp và tay sai phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiệp định Giơ-né-vơ. Trước làn sóng đấu tranh mạnh mẽ, kẻ thù đã điên cuồng nổ súng đàn áp tàn bạo, dìm cuộc biểu tình trong biển máu. Chúng xả đạn vô tội vạ vào đám đông tay không, sát hại 54 người (trong đó riêng xã Tân Thông Hội có 29 người) và làm thương vong 57 người khác. Trong giờ phút khốc liệt ấy, mẹ Phạm Thị Nính cùng các đồng chí kiên trung như Liêu Bình Hương, Phan Thị Hối đã anh dũng ngã xuống, hiến dâng dòng máu hồng cho mảnh đất quê hương khi mẹ vừa tròn 38 tuổi.

Nỗi đau hóa thành tượng đài bất tử

Mẹ nằm xuống khi người con trai duy nhất là anh Bùi Văn Sen chỉ mới lên 10 tuổi. Biến đau thương thành hành động, anh Bùi Văn Sen lớn lên với ý chí giết giặc trả thù nhà, nợ nước. Tháng 1 năm 1962, ngay khi vừa tròn 18 tuổi, anh đã tình nguyện gia nhập đội du kích xã Tân Thông Hội và sau đó đã anh dũng hy sinh tại vùng Bưng, ấp Chánh vào ngày 7 tháng 9 năm 1963. Không chỉ có con ruột, người con nuôi của mẹ là anh Bùi Văn Rảnh (cháu ruột gọi mẹ bằng mợ, được mẹ nuôi nấng từ năm 8 tuổi) cũng là một chiến sĩ du kích kiên cường và đã ngã xuống trong sự nghiệp bảo vệ quê hương.

Để ghi nhớ những cống hiến vĩ đại và sự hy sinh thầm lặng của mẹ, Thủ tướng Chính phủ đã cấp Bằng Tổ quốc ghi công cho liệt sĩ Phạm Thị Nính. Vào ngày 2 tháng 10 năm 1998, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký quyết định truy tặng cho mẹ danh hiệu cao quý: “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”.

Chiến tranh đã lùi xa vào quá khứ, độc lập tự do đã ca khúc khải hoàn trên quê hương đất nước, song những vết thương lòng của lịch sử vẫn còn vẹn nguyên giá trị thời gian. Mẹ Nính cùng người con trai duy nhất đã hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân cho nền hòa bình của dân tộc. Tấm gương trung liệt của Liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Nính đã tô thắm thêm sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc, làm rạng danh truyền thống vẻ vang “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” của người phụ nữ Việt Nam qua các thời kỳ giữ nước.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn