16 NĂM VÀ 2 THÂN PHẬN CỦA HỒ CHÍ MINH TRÊN ĐẤT PHÁP
BÙI THỊ MINH PHƯƠNG
Khoảnh khắc quốc kỳ đỏ sao vàng tung bay cạnh quốc kỳ Pháp và âm hưởng hào hùng của bản "Tiến quân ca" vang lên tại sân bay Le Bourget là một minh chứng đanh thép cho sự thừa nhận chính thức đối với một nước Việt Nam tự do. Từ thân phận của một "tù nhân" bị thực dân Pháp ráo riết truy nã và tìm cách xử tử vào những năm 1930 - 1931, Người trở lại đất Pháp năm 1946 với tư thế của một Nguyên thủ quốc gia.
Chuyến công du năm 1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh không đơn thuần là một cuộc thương thuyết ngoại giao, mà đã trở thành biểu tượng cho sự xoay vần của vận mệnh dân tộc.
Vậy nhưng, chỉ một ngày sau khi Người rời Hà Nội (1/6/1946), Cao ủy D’Argenlieu đã tung ra "mưu hèn kế bẩn" khi tuyên bố thành lập “Chính phủ lâm thời Cộng hòa Nam Kỳ tự trị” nhằm xé nát sự thống nhất của Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng phái đoàn còn bị phía Pháp cố tình giữ tại Biarritz trong 10 ngày để trì hoãn và tạo áp lực tâm lý nặng nề lên cuộc thương thuyết.
Trước áp lực nghẹt thở đó, Người với phong thái điềm tĩnh, thong dong đi dạo trên bãi biển Biarritz, tiếp xúc với dân chài và kiều bào, thể hiện khí phách anh hùng của một dân tộc không bao giờ chịu luồn cúi trước mọi đế quốc.
"Nước Việt Nam từ trong máu lửa
Rũ bùn đứng dậy sáng lòa."
(Đất nước, Nguyễn Đình Thi)
Song, độc lập dân tộc “không có nghĩa là đoạn tuyệt” mà là nền tảng tất yếu để xây dựng mối quan hệ Việt - Pháp mới dựa trên sự bình đẳng và tình anh em. Việt Nam “hoàn toàn độc lập quyết không có nghĩa là đoạn tuyệt”. Nhưng thay vì dùng súng đại bác, “dùng văn minh mà chinh phục người ta thì bền vững hơn”. Sự công nhận độc lập cho Việt Nam chính là cách để Pháp thực tâm theo đuổi lý tưởng “Tự do, Bình đẳng, Bác ái”.
Dù luôn thiện chí, nhưng đằng sau lớp vỏ hòa bình là một ý chí sắt đá. Trước khi rời Pháp, Người đã để lại một lời thề đanh thép cho quốc dân trước khi rời Pháp: “Tôi thà chết chứ không bao giờ bán nước”.
"Ta sẵn sàng xé trái tim ta
Cho Tổ quốc, và cho Tất cả
Lá cờ này là máu là da
Của ta, của con người, vô giá"
