17 tuổi và một lựa chọn đã rõ ràng

Năm 1929, một thanh niên mới khoảng 15 tuổi trở về Việt Nam hoạt động cách mạng.

Tên anh là Lý Tự Trọng.

Tên thật của anh là Lê Hữu Trọng, quê ở Thạch Hà, Hà Tĩnh. Từ nhỏ, anh đã có thời gian học tập và hoạt động ở nước ngoài, được tiếp xúc với những người làm cách mạng và được đào tạo để trở thành cán bộ trẻ.

Khi trở về nước, địa bàn hoạt động của anh là Sài Gòn - Chợ Lớn.

Công việc phần lớn diễn ra âm thầm. Anh làm liên lạc, chuyển tài liệu, giữ mối liên hệ giữa các cơ sở và tham gia vận động thanh niên.

Ngày 9/2/1931, trong một cuộc mít tinh tại Sài Gòn, mật thám Pháp ập đến khi một cán bộ cách mạng đang diễn thuyết.

Để bảo vệ đồng chí của mình, Lý Tự Trọng rút súng bắn viên mật thám Le Grand.

Anh bị bắt ngay sau đó.

Lúc ấy, Lý Tự Trọng chưa đầy 18 tuổi.

Những ngày sau là thẩm vấn, tra tấn và xét xử. Phía bào chữa từng viện lý do anh chưa đến tuổi trưởng thành.

Nhưng chính Lý Tự Trọng không chọn cách phủ nhận việc mình đã làm.

Trước tòa, anh khẳng định mình hành động có suy nghĩ và hiểu con đường mình đã lựa chọn.

Từ phiên tòa đó, câu nói về “con đường của thanh niên” đã gắn với tên tuổi Lý Tự Trọng và được nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam nhắc lại.

Rạng sáng 21/11/1931, anh bị thực dân Pháp xử tử tại Sài Gòn.

Cuộc đời dừng lại khi mới 17 tuổi.

Nếu chỉ nhìn vào tuổi tác, đó vẫn là tuổi của một học sinh.

Nhưng ở thời điểm ấy, Lý Tự Trọng đã trải qua những năm tháng học tập, hoạt động bí mật, làm nhiệm vụ liên lạc và cuối cùng đứng trước một phiên tòa của chính quyền thực dân.

Điều khiến câu chuyện của anh tồn tại đến hôm nay có lẽ không phải vì anh sống lâu hay làm được thật nhiều việc.

Ngược lại, cuộc đời ấy rất ngắn.

Điều còn lại là sự lựa chọn của một người trẻ khi đứng trước những câu hỏi lớn hơn tuổi của mình.

Năm 2011, sau nhiều năm tìm kiếm, hài cốt Lý Tự Trọng được đưa về quê nhà Hà Tĩnh an táng.

Từ một thanh niên rời quê đi hoạt động cách mạng, hơn tám mươi năm sau ngày hy sinh, anh trở về lại chính mảnh đất của gia đình mình.