18. Câu chuyện Đại Tướng Lê Trọng Tấn - Cánh quân Duyên Hải và cách đánh “tiến công trong hành tiến”

Sau khi Đà Nẵng được giải phóng, yêu cầu cấp bách là đưa lực lượng chủ lực tiến nhanh về phía nam, không cho đối phương có thời gian lập tuyến phòng thủ mới. Ngày 5 tháng 4 năm 1975, Lê Trọng Tấn đề nghị thành lập Cánh quân Duyên Hải gồm lực lượng chủ yếu của Quân đoàn 2 và Sư đoàn 3 Quân khu 5, tiến dọc đường số 1 trên hướng đông.

Ban đầu, cách tiến quân theo kiểu đánh lần lượt từng vị trí có nguy cơ làm chậm tốc độ. Ngày 16 tháng 4, Tư lệnh Lê Trọng Tấn quyết định chuyển sang “tiến công trong hành tiến”: sử dụng bộ phận tinh nhuệ làm mũi đột kích mạnh, đánh thẳng vào trung tâm phòng ngự, vượt qua hoặc giao lực lượng phía sau xử lý những chốt thứ yếu. Đây là lựa chọn táo bạo nhưng phù hợp với tình trạng suy sụp của đối phương và yêu cầu tranh thủ từng giờ.

Cánh quân liên tục đột phá, truy kích, phá tuyến phòng thủ Phan Rang, bắt các tướng Nguyễn Vĩnh Nghi và Phạm Ngọc Sang cùng nhiều sĩ quan. Tiếp đó, lực lượng phát triển về phía nam, phối hợp chọc thủng khu vực phòng thủ phía đông, áp sát Xuân Lộc và cửa ngõ Sài Gòn. Hành trình dài đòi hỏi không chỉ sức chiến đấu mà còn khả năng bảo đảm xăng dầu, đạn dược, sửa chữa phương tiện và giữ thông tin chỉ huy thông suốt.

Điểm nổi bật trong cách tổ chức của Lê Trọng Tấn là phân biệt rõ mục tiêu quyết định với mục tiêu thứ yếu. Khi đối phương không còn một hệ thống phòng thủ liên tục, việc dừng toàn bộ đội hình để giải quyết từng chốt sẽ tự đánh mất ưu thế thời gian. Vì vậy, ông giữ mũi nhọn tiến công luôn hướng về phía trước, đồng thời duy trì lực lượng bảo đảm phía sau.

Cánh quân Duyên Hải là một sáng tạo quan trọng của Bộ Tổng Tham mưu trong mùa Xuân 1975. Nó tạo thêm một hướng tiến công mạnh vào Sài Gòn và đưa một khối chủ lực đến chiến trường đúng lúc. Qua đó, Lê Trọng Tấn thể hiện năng lực hiếm có: biến quyết tâm “thần tốc” thành một phương pháp hành động cụ thể, phù hợp với từng giờ biến đổi của chiến trường.