19. Câu chuyện Đại Tướng Lê Trọng Tấn - Cánh quân hướng Đông trong Chiến dịch Hồ Chí Minh

Ngày 22 tháng 4 năm 1975, Trung tướng Lê Trọng Tấn được bổ sung làm Phó Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, đồng thời chỉ huy cánh quân hướng Đông gồm lực lượng chủ yếu của Quân đoàn 2 và Quân đoàn 4. Hướng đông có nhiều mục tiêu phòng thủ quan trọng, đường sá phức tạp và các con sông lớn, nhưng cũng là hướng thuận lợi để những binh đoàn cơ giới thọc sâu vào trung tâm Sài Gòn.

Tiếp tục phát huy cách đánh “tiến công trong hành tiến”, cánh quân phá vỡ các chốt phòng ngự, vượt qua những khu vực kháng cự và áp sát nội đô. Lê Trọng Tấn yêu cầu các đơn vị giữ tốc độ nhưng phải hiệp đồng chặt, đặc biệt ở các điểm vượt sông và trục đường hẹp. Mục tiêu không chỉ là đánh tan lực lượng trước mặt, mà còn phải mở đường cho đội hình chủ lực tiến vào những cơ quan đầu não.

Nhận thấy đối phương đang tan rã nhanh, ông đề nghị cho hướng đông nổ súng từ 18 giờ ngày 29 tháng 4, sớm hơn giờ tiến công chung. Đề nghị được chấp thuận, tạo điều kiện để cánh quân phát huy thời cơ và giữ sức ép liên tục. Sáng 30 tháng 4, các đơn vị tiến vào nội đô; lực lượng của Quân đoàn 2 đánh chiếm Dinh Độc Lập, bắt Tổng thống Dương Văn Minh cùng nội các chính quyền Sài Gòn.

Hai mươi mốt năm trước, Đại đoàn 312 do Lê Trọng Tấn chỉ huy cũng từ phía đông tiến vào sở chỉ huy De Castries ở Điện Biên Phủ. Năm 1975, một cánh quân do ông chỉ huy lại từ hướng đông tiến vào trung tâm đầu não đối phương, góp phần kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ. Sự trùng hợp ấy làm nên một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử quân sự Việt Nam.

Tuy nhiên, chiến thắng không thuộc về riêng một cá nhân hay một cánh quân. Đó là kết quả của sự lãnh đạo chiến lược, sức mạnh toàn dân, sự phối hợp của năm hướng tiến công và hy sinh của nhiều thế hệ. Vai trò của Lê Trọng Tấn nằm ở chỗ ông đã thực hiện xuất sắc phần nhiệm vụ được giao: nhìn đúng thời cơ, tổ chức lực lượng mạnh, hành động quyết đoán và đưa cánh quân đến mục tiêu cuối cùng đúng thời điểm lịch sử.