19. Câu chuyện về Liệt sĩ Nguyễn Thị Rư

Mẹ Nguyễn Thị Rư (còn có tên là Bùi Thị Rư) sinh năm 1929, nguyên quán tại ấp Gia Bẹ, xã Trung Lập Hạ, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh. Mẹ là một biểu tượng ngời sáng của lòng kiên trung và đức hy sinh trên mảnh đất gạch lửa thành đồng, vừa là Liệt sĩ vừa là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, mẹ đã dâng hiến máu xương của bản thân cùng sự hy sinh của người bạn đời kết tóc, hai người con trai và một người con rể độc nhất cho nền độc lập, tự do và thống nhất của Tổ quốc.

Tuổi thơ gian khó và tấm lòng sắt son với cách mạng

Xuất thân trong một gia đình bần nông nghèo không có ruộng đất gồm 5 anh em, từ thuở thơ ấu, mẹ Nguyễn Thị Rư đã phải sớm đi làm thuê làm mướn dãi dầu để phụ giúp cha mẹ mưu sinh. Khi lớn lên, mẹ bén duyên và lập gia đình cùng ông Ngô Văn Then, một người con của ấp Tầm Lanh, xã Trung Lập Thượng, huyện Củ Chi. Vốn là người phụ nữ đảm đang, giỏi giang quán xuyến việc ruộng vườn, mẹ còn ngày ngày gánh hàng rong, mua gánh bán bưng tảo tần nuôi chồng con khôn lớn. Mẹ sinh được 4 người con, gồm: Ngô Văn Quân, Ngô Thị Anh, Ngô Thị Khỏi và Ngô Văn Nhân.

Năm 1960, khi ông Ngô Văn Then giữ chức vụ Xã đội phó xã Trung Lập Hạ, mẹ cũng chính thức dấn thân vào con đường cách mạng, đảm nhận vai trò giao liên bí mật cho cán bộ. Đến năm 1961, mẹ tích cực tham gia phong trào đấu tranh binh vận tại địa phương nhưng không may bị giặc phát hiện, bắt giam và tù đày tại nhà tù Phú Lợi, tỉnh Bình Dương. Năm 1962, sau một năm chịu đựng lao tù, mẹ được trả tự do và lập tức quay trở về bám trụ xóm làng, tiếp tục hoạt động cách mạng.

Biến đau thương thành hành động cách mạng

Trong thời gian mẹ bị giặc giam cầm, người con trai lớn là anh Ngô Văn Quân (sinh năm 1948) đã quyết định rời gia đình vào chiến khu, theo học tại trường Thiếu sinh quân ở xã Thanh Tuyền, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Năm 1964, trong một trận chiến chống càn quét khốc liệt của quân thù vào căn cứ Thanh Tuyền, người chiến sĩ trẻ mang quân hàm Trung sĩ đã chiến đấu kiên cường và anh dũng hy sinh cùng đồng đội để bảo vệ an toàn cho căn cứ khi mới 16 tuổi.

Nỗi đau mất con chưa kịp nguôi ngoai thì hai năm sau, vào ngày 1 tháng 1 năm 1966, mẹ lại nhận được tin sét đánh: người bạn đời Ngô Văn Then đã anh dũng hy sinh. Trên đường đi công tác qua vùng Đồng Lớn, ông bị máy bay địch phát hiện, truy đuổi và xả súng sát hại.

Nén dòng nước mắt vào trong, người mẹ, người vợ kiên cường ấy đã đứng lên gánh vác tiếp phần nhiệm vụ còn dang dở của chồng con. Mẹ ngày đêm bám trụ giữ làng, vận động bà con đấu tranh chính trị với giặc, nuôi giấu quân, tải đạn và chăm sóc thương binh. Ngày 29 tháng 2 năm 1969, trong một chiến dịch tiến công táo bạo nhằm giải cứu các cán bộ chiến sĩ của ta đang bị thương nặng và bị giặc bao vây tại ấp Tầm Lanh, máy bay địch đã điên cuồng truy sát và bắn xối xả khiến mẹ anh dũng hy sinh ở tuổi 40.

Khúc tráng ca của các thế hệ hậu duệ

Nối tiếp chí khí bất khuất của cha mẹ, các người con còn lại của mẹ Nguyễn Thị Rư cũng dấn thân vào nơi hòn tên mũi đạn:

• Người con gái thứ hai – Chị Ngô Thị Anh: Sinh năm 1950, tham gia cách mạng từ năm 15 tuổi với vai trò giao liên cho du kích xã. Chị từng bị địch bắt giữ, đánh đập và tù đày gian khổ tại Ty Cảnh sát Tây Ninh. Đến năm 1972, do sức khỏe giảm sút vì bệnh tật, chị trở về quê nhà làm ruộng rẫy và đan bồ nuôi con. Chồng của chị là Liệt sĩ Cao Văn Soái – Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, người chiến sĩ An ninh quận Củ Chi từ năm 1962. Vào năm 1970, trong đợt chiến đấu dũng cảm giải vây cho các đồng chí an ninh bị giặc Mỹ bủa vây tại xã Phú Hòa Đông, anh đã anh dũng ngã xuống trên trận địa.

Sự vinh danh của non sông đất nước

Để tri ân sâu sắc những cống hiến vĩ đại và sự hy sinh hiến dâng trọn vẹn của mẹ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, Thủ tướng Chính phủ đã cấp Bằng Tổ quốc ghi công cho liệt sĩ Nguyễn Thị Rư. Vào ngày 17 tháng 12 năm 1994, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 394 KT/CTN truy tặng danh hiệu cao quý nhất: “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” cho mẹ. Bên cạnh đó, mẹ còn được Nhà nước trân trọng trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì.

Hòa bình đã ca khúc khải hoàn trên quê hương Củ Chi, những vết thương bom đạn năm xưa nay đã liền sẹo xanh tươi, nhưng tấm gương kiên trung, lẫm liệt của mẹ Nguyễn Thị Rư cùng gia đình vẫn luôn trường tồn cùng sông núi. Hiện nay, việc thờ phụng, khói hương kính cẩn cho mẹ cùng các anh đang được người cháu ngoại là anh Cao Văn Tùng (tức Bùi Văn Tùng) chu toàn chu đáo tại ngôi nhà số 24, đường 575, ấp Gia Bẹ, xã Trung Lập Hạ, huyện Củ Chi.