2. Người sinh viên y khoa mang cây đàn đi thức tỉnh lòng yêu nước - Bác sĩ Trần Duy Hưng

Bước vào trường Y năm 1932, Trần Duy Hưng học cùng thế hệ với nhiều tên tuổi lớn của nền y học Việt Nam như Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ và Phạm Ngọc Thạch. Chương trình đào tạo nghiêm khắc giúp ông hình thành phương pháp làm việc khoa học: quan sát kỹ, chẩn đoán dựa trên bằng chứng và chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Những phẩm chất ấy về sau được ông đem vào công việc quản lý thành phố.

Tuy nhiên, đời sinh viên của Trần Duy Hưng không chỉ có giảng đường và bệnh viện. Ông tích cực tham gia các hoạt động xã hội, đặc biệt là phong trào Hướng đạo sinh Bắc Kỳ dưới sự dìu dắt của nhà yêu nước Hoàng Đạo Thúy. Hướng đạo rèn cho thanh niên tinh thần kỷ luật, tự lực, sống gần thiên nhiên và sẵn sàng giúp đỡ cộng đồng. Với uy tín của mình, Trần Duy Hưng trở thành một huynh trưởng có ảnh hưởng trong giới trẻ miền Bắc.

Một hình ảnh thường được nhắc lại là chàng sinh viên mang cây đàn violon cùng bạn bè đến các chợ quê, biểu diễn và hát những bài ca khơi dậy tình yêu đất nước. Âm nhạc lúc ấy không chỉ để giải trí. Trong hoàn cảnh hoạt động chính trị bị kiểm soát, lời ca và sinh hoạt thanh niên là cách mềm mại để gieo lòng tự hào dân tộc, kết nối trí thức trẻ với người dân bình thường.

Những chuyến đi ấy đưa Trần Duy Hưng ra khỏi không gian khép kín của tầng lớp có học. Ông gặp nông dân, thợ thủ công, người buôn bán và nhìn thấy cụ thể những khó khăn của họ. Đó cũng là quá trình một sinh viên y khoa nhận ra rằng bệnh tật của con người gắn chặt với nghèo đói, thất học và thân phận mất nước.

Hướng đạo, âm nhạc và nghề y đã cùng rèn nên một Trần Duy Hưng vừa lịch lãm, vừa gần dân. Ông không trở thành nhà hoạt động bằng những lời hô hào lớn, mà bằng khả năng tập hợp thanh niên, giúp ích cho cộng đồng và tạo niềm tin. Chính uy tín xã hội hình thành từ thời sinh viên sau này khiến ông được cách mạng và nhân dân Hà Nội gửi gắm những trách nhiệm đặc biệt.