2. Thực dân Pháp tái chiếm vùng U Minh, nhân dân Vân Khánh Đông ( Vân Khánh) cùng cả quận, cả tỉnh đứng lên chống giặc bảo vệ xóm làng tiến lên bảo vệ xóm làng tiến lên giải phóng quê nhà: (1946-1948)
Ngày 20/01/1946 giặc Pháp đưa quân từ Cam pốt và Châu Đốc theo đường bộ và kinh Vĩnh Tế tấn công và chiếm Hà Tiên. Ngày 26/01/1946 giặc Pháp tiến đánh Rạch Gía. Lực lượng ta lần lược rút lui, giặc chiếm được chợ Rạch Gía vào tối cùng ngày. Lúc này một số cơ quan Nam bộ, khu 9 và một số tỉnh bạn đã rút về U Minh Thượng.
Nhân dân xã Vân Khánh Đông (Vân Khánh) hăng hái phục vụ các nhu cầu cần thiếc cho các cơ quan đơn vị cấp trên về địa phương và chuẩn bị cho các đơn vị bộ đội ra tiền tuyến chống giặc tái chiếm. Lúc này xã Vân Khánh Đông (Vân Khánh) là một trong những cái túi chứa các cơ quan, đơn vị từ Nam bộ, đến Khu, Tỉnh. Bọn phản động tìm cách móc ráp xây dựng tình báo, gián điệp ở địa phương. Chúng tổ chức đánh cớp trại giam của Nam bộ tại nhà bà Sư (mẹ cả sô) ở Kim Quy, nơi giam giữ số đầu sỏ phản động. Vào 01 giờ đêm chúng đột kích đâm chết anh Đạt, anh Phát gác cửa trại và mở cửa giải thoát cho 04 tên đầu sỏ, chúng mở cửa trại giam cho số sĩ quan Âu, Phi, Ấn Độ chạy vào rừng. Nhân dân ấp Kim Quy tổ chức truy điệu và mai táng anh Phát và anh Đạt chu đáo. Từ đó lấy tên 02 anh đặt tên ấp Phát Đạt, đến ngày nay.
Tháng 8/1946 Quận ủy An Biên đã quyết định thành lập chi bộ làng Vân Khánh Đông (Vân Khánh) gồm 03 đảng viên. Đồng chí Nguyễn Văn Khăm (Ba Khăm) quận ủy viên làm bí thư cùng 02 đồng chí là Huỳnh Văn Lẻo, Nguyễn Văn Cơ.
Chi bộ làng Vân Khánh Đông được thành lập, đánh dấu cột mốc lịch sử; bước trưởng thành của phong trào cách mạng và là hạt nhân lãnh đạo nhân dân kháng chiến chống giặc giành độc lập. Đây là một làng của vùng căn cứ địa cách mạng U Minh, nơi cơ quan đầu não của quận nên quan tâm hỗ trợ chỉ đạo về nhiều mặt. Cũng nhờ vậy nhân dân Vân Khánh Đông một lòng đi theo Đảng kháng chiến đến cùng. Cán bộ đảng viên biết dựa vào dân để xây dựng phát triển thực lực cách mạng dũng cảm chiến đấu, chịu đựng mọi gian khổ hy sinh vượt qua mọi khó khăn thử thách cho đến ngày thắng lợi.
