20 - câu chuyện thời hoa lửa

Câu chuyện về người anh hùng Nguyễn Văn Trỗi

Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi (1940-1964) là biểu tượng bất khuất của thế hệ trẻ Việt Nam thời kỳ chống Mỹ, nổi tiếng với sự dũng cảm khi thực hiện nhiệm vụ ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara tại cầu Công Lý. Dù bị bắt và hy sinh khi mới 24 tuổi, khí phách hiên ngang trước pháp trường của anh đã trở thành huyền thoại.

Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong một gia đình nghèo tại Quảng Nam, sau đó vào Sài Gòn làm thợ điện và sớm tham gia hoạt động cách mạng. Anh được kết nạp vào đội biệt động thành, tham gia nhiều trận đánh táo bạo nhằm vào quân đội Mỹ và chế độ Sài Gòn.

Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, TP.HCM) để ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara và đại sứ Cabot Lodge. Kế hoạch bị bại lộ, anh bị địch bắt và giam giữ tại khám Chí Hòa. Tại đây, dù bị tra tấn dã man, anh vẫn giữ vững chí khí cách mạng, không khai báo bất kỳ thông tin nào về tổ chức.

Trước sự đấu tranh kiên cường của anh và sự can thiệp của dư luận quốc tế (đặc biệt là du kích Venezuela bắt trung tá Mỹ để đổi người), chính quyền Sài Gòn đã lén lút đưa anh ra xử bắn vào lúc 9 giờ 45 phút ngày 15/10/1964. Trên pháp trường, Nguyễn Văn Trỗi không xin xỏ, hiên ngang nhìn thẳng vào họng súng quân thù. Anh hô vang những lời cuối cùng: "Hãy nhớ lấy lời tôi - Đả đảo đế quốc Mỹ!" và "Hồ Chí Minh muôn năm!".

Sự hy sinh của anh đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho thế hệ thanh niên lúc bấy giờ, thể hiện lòng yêu nước nồng nàn và ý chí quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Cuộc đời anh được nhà văn Trần Đình Vân ghi lại trong tập hồi ký nổi tiếng "Sống như Anh".