20. Trần Hưng Đạo
Trần Hưng Đạo (1228 – 1300), tên thật là Trần Quốc Tuấn, hiệu Hưng Đạo Đại Vương, là vị anh hùng dân tộc vĩ đại, nhà quân sự kiệt xuất và là một trong những đại danh tướng lừng lẫy nhất trong lịch sử Việt Nam cũng như thế giới.
1. Thân thế và bản lĩnh kiệt xuất
Xuất thân: Ông thuộc dòng dõi hoàng tộc nhà Trần, là con trai của An Sinh Vương Trần Liễu và là cháu ruột của vua Trần Thái Tông.
Gạt bỏ hiềm thù gia tộc: Tuy giữa cha ông (Trần Liễu) và triều đình có hiềm thù riêng, Trần Quốc Tuấn luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết. Ông chủ động hòa giải, đoàn kết nội bộ hoàng tộc để cùng nhau chống giặc ngoại xâm.
2. Ba lần đại phá quân Nguyên - Mông
Dưới sự chỉ huy tối cao của Trần Hưng Đạo (với vị trí Quốc công Tiết chế - Tổng chỉ huy quân đội), quân dân nhà Trần đã đánh bại đế quốc Mông - Nguyên hùng mạnh nhất thế giới thời bấy giờ:
Lần thứ nhất (1258): Cùng vua Trần Thái Tông đánh tan quân Mông Cổ tại Đông Bộ Đầu, giải phóng Thăng Long.
Lần thứ hai (1285): Áp dụng chiến thuật "thanh dã" (vườn không nhà trống), rút lui chiến lược rồi phản công tiêu diệt quân Nguyên ở Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương, giải phóng Thăng Long và đuổi Thoát Hoan tháo chạy về nước.
Lần thứ ba (1288): Đỉnh cao nghệ thuật quân sự với Chiến thắng sông Bạch Đằng, cắm cọc gỗ tiêu diệt toàn bộ thủy quân giặc, bắt sống tướng Ô Mã Nhi, đập tan hoàn toàn ý đồ xâm lược của nhà Nguyên.
3. Di sản văn hóa & Tác phẩm để đời
Hịch tướng sĩ (Dụ chư hình tí tướng sĩ văn): Bài văn bi hùng, đanh thép nhằm khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc và chí khí quật cường của quân sĩ.
Binh thư yếu lược & Vạn Kiếp tông bí truyền thư: Các cuốn sách về nghệ thuật quân sự, binh pháp học do ông biên soạn để huấn luyện tướng lĩnh.
Tư tưởng quân sự đi trước thời đại: Khuyên vua "Khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền gốc, đó là thượng sách giữ nước".
4. Tôn vinh & Thờ phụng
Tôn hiệu: Đức Thánh Trần hay Đức Thánh Hưng Đạo.
Sau khi mất, ông được nhân dân tôn kính như một vị thánh, lập đền thờ ở khắp nơi trên cả nước (tiêu biểu như Đền Kiếp Bạc ở Hải Dương, Đền Trần ở Nam Định, Đền Trần ở TP.HCM...).
