200) MẸ NGUYỄN THỊ LỰA — NGƯỜI GIAO LIÊN TRONG KHÁNG CHIẾN
00) MẸ NGUYỄN THỊ LỰA — NGƯỜI GIAO LIÊN TRONG KHÁNG CHIẾN
Mẹ Nguyễn Thị Lựa sinh năm 1893 tại ấp 3, xã Câm Sơn, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Suốt cuộc đời, mẹ là người giao liên trong bóng tối, dịu dàng lâm nơi nguy hiểm. Mẹ không chỉ là vợ của một chiến sĩ cách mạng, mà chính mẹ cũng là chiến sĩ — người có trách nhiệm đưa bộ đội qua lộ Ba Dừa an toàn, làm giao liên và nhiều lần cứu sống những người đi truyền tin của cuộc kháng chiến.
Chồng mẹ, liệt sĩ Mai Văn Biến (sinh năm 1890 tại Thanh Hóa), là người tham gia cách mạng từ năm 1953. Vào tháng 2 năm đó, ông được giao nhiệm vụ làm giao liên hợp pháp, một công việc yên tĩnh nhưng đầy rủi ro. Ngày 24-3-1953, khi đưa một cán bộ qua sông Ba Rái, ông bị địch phát hiện. Địch bắt ông, tra tấn dã man, nhưng ông không khai báo bất kỳ thông tin gì. Ông hy sinh trên chiến trường tình báo, yên nghỉ tại khu 6, thị trấn Cai Lậy. Công nhân liệt sĩ đã đến muộn — ngày 27-10-1982, khi ông đã nằm im gần ba mươi năm.
Con trai đầu lòng, liệt sĩ Mai Văn Tiếng (sinh 1918), tham gia cách mạng năm 1945 khi đã là thành niên. Ông công tác trong đơn vị Công an xã Thanh Hóa, người đàn ông có trách nhiệm bảo vệ cuộc sống bình yên của dân làng. Nhưng chiến tranh không tha ai — ngày 17-7-1979, Tiếng hy sinh. Lịch sử ghi tên ông trong danh sách những người đã đi không trở về.
Con gái, liệt sĩ Mai Thị Lăng (sinh 1920), hy sinh sớm nhất trong gia đình — ngày 22-10-1947, khi cuộc kháng chiến chống Pháp vẫn còn đang diễn ra. Lăng tham gia hoạt động cách mạng năm 1945, phân công công tác tại Hội Phụ nữ huyện Cai Lậy. Một ngày, trên đường đi công tác qua sông Ba Rái, Lăng bị giặc phát hiện và bắn. Hài cốt được an táng tại ấp Hòa Nhơn, xã Long Khánh. Công nhân liệt sĩ ngày 29-11-1978, khi Lăng đã im lặng ba mươi năm tại mộ gió.
Con trai thứ ba, liệt sĩ Mai Văn Tâm (sinh 1932), là người con cuối cùng. Tâm tham gia cách mạng năm 1952 khi còn rất trẻ, được phân công công tác ở đơn vị Công an xung phong thị trấn Cai Lậy. Năm 1953, Tâm qua kinh 12 (địa phận xã Mỹ Hạnh Trung) bị giặc phát hiện và bắn. Khác với những người anh chị em, hài cốt của Tâm chưa bao giờ được tìm thấy. Công nhân liệt sĩ ngày 30-4-1984, Tâm vẫn là một người mất tích trong lịch sử.
Mẹ sống sót qua mọi cơn bão. Ngày 8-10-1982, mẹ Nguyễn Thị Lựa yên nghỉ tại khu 6, thị trấn Cai Lậy, bỏ lại đau thương và tình yêu sâu sắc cho những ai còn sống. Nhưng công lao của mẹ không bao giờ được lãng quên — ngày 17-12-1994, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Quyết định số 394-KT/CTN truy tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam anh hùng". Dù mẹ đã qua đời tám tháng trước, vinh dự này là sự ghi nhận của quốc gia đối với một người phụ nữ bình thường nhưng không bình thường — người đã cho đi tất cả để đất nước được sống.
