206. Chàng trai Thái Bình suýt "lỡ hẹn" với bầu trời

Trung tướng, Anh hùng phi công Phạm Tuân sinh ngày 14/02/1947 tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.

Tốt nghiệp phổ thông năm 1965, Phạm Tuân nhập ngũ và tham gia khám tuyển phi công để thực hiện ước mơ từ thuở thơ bé. Tuy nhiên, anh liên tiếp bị trượt 2 lần vì không đủ sức khỏe.

Tình yêu bầu trời thôi thúc chàng trai Thái Bình khám tuyển phi công lần thứ 3.

Lần này Phạm Tuân trúng tuyển vào Không quân, nhưng lại là đi học thợ sửa chữa máy bay. Mặc dù vậy, anh cũng rất vui vì dù sao cũng được phục vụ trong Không quân.

Tại Krasnodar nơi anh học thợ máy, hàng ngày nhìn thấy, nghe thấy tiếng động cơ của những cánh én vút lên trời xanh, anh vẫn ước mơ có ngày được tự mình điều khiển những cánh én bạc đấy vùng vẫy trên bầu trời.

Cơ may hay nói đúng hơn là cái duyên với bầu trời của anh đã đến: Khi sang Liên Xô học lái máy bay, do thời tiết lạnh nên có nhiều người không đủ tiêu chuẩn bay do sức khoẻ, hoặc do không theo kịp chương trình học tập … Vì vậy phải tổ chức khám tuyển thêm phi công từ số học viên đang học thợ máy ở đây.

Phạm Tuân là một trong số những người trúng tuyển, ước mơ ngày nào đã trở thành hiện thực. Anh bắt đầu học bay chiếc tiêm kích MiG-17.

Sau khi tốt nghiệp về nước, Phạm Tuân được phân công về Trung đoàn Không quân 921, sau đó anh chuyển loại lái máy bay MiG-21. Một thời gian sau, anh được chọn vào Phi đội bay đánh đêm (Phi đội 5). Anh cùng các phi công Phi đội bay đánh đêm đã cơ động vào các sân bay dã chiến trong khu 4, trực chiến để tìm diệt máy bay B-52.

Trở lại với chiến dịch Hà Nội, Điện Biên Phủ trên không, Phạm Tuân là một trong những phi công đầu tiên cất cánh ứng chiến với bầy quạ đen Hoa Kỳ, nhưng trong ngày đầu giao chiến anh chưa gặp may.

16h ngày 18/12/1972, tin tình báo cho biết máy bay B-52 đã cất cánh từ căn cứ Andersen trên đảo Guam bay về hướng Hà Nội. Mỹ đã bắt đầu chiến dịch Linebacker II, ném bom rải thảm hủy diệt Hà Nội - Hải Phòng.

18h50 tất cả các Sở Chỉ huy (SCH) trong toàn Quân chủng PK-KQ vào cấp 1 sẵn sàng chiến đấu.

Trong ngày 18/12/1972 các sân bay của ta bị đánh phá dữ dội. Tại sân bay Đa Phúc, lúc 19h máy bay F-111 tiếp tục vào ném bom sân bay, nhiều đoạn đường băng bị hư hỏng, nhiều đất đá văng lên đường băng và đường lăn.

Lúc 19h47, phi công Phạm Tuân được lệnh cất cánh từ sân bay Đa Phúc. Mặc dù đường băng không tốt nhưng phi công Phạm Tuân vẫn quyết tâm cất cánh. Sĩ quan dẫn đường Hoàng Đức Hạnh tại SCH Trung đoàn Không quân 927 dẫn anh bay ra khu vực Mộc Châu để chặn đánh đội hình B-52.

Khi SCH dẫn vào tiếp cận mục tiêu, trên độ cao 11.000m, Phạm Tuân đã nhìn thấy đèn của máy bay B-52. Lúc này các máy bay tiêm kích bảo vệ B-52 cũng phát hiện ra chiếc MiG-21.

Đội hình đông đảo máy bay tiêm kích F-4 quây lại liên tiếp tấn công, phóng rất nhiều tên lửa về phía MiG-21.

Phi công Phạm Tuân tránh được tất cả các tên lửa của tiêm kích Mỹ phóng ra, nhưng anh cũng không thể tiếp cận được đội hình máy bay B-52 do tiêm kích địch yểm hộ B-52 dày đặc.

Lúc này máy bay B-52 cũng đã tắt đèn hàng hành, anh bật radar nhưng màn hình trắng xóa do nhiễu.

Thấy chiếc MiG-21 còn ít nhiên liệu, SCH lệnh cho phi công Phạm Tuân trở về hạ cánh. Sân bay Đa Phúc vừa bị đánh phá, toàn bộ hệ thống điện của sân bay bị mất, đèn chiếu hạ cánh không có, Phạm Tuân phải hạ cánh bằng đèn của máy bay và ánh sáng phát ra từ chiếc B-52 bị tên lửa ta bắn cháy sáng rực cả bầu trời ở đầu Đông sân bay.

Sau khi tiếp đất chạy đà được mấy trăm mét, máy bay va vào đất đá trên đường băng, bị vỡ lốp văng ra khỏi đường băng và lao xuống hố bom. Máy bay bị gãy càng, gần như bị lật ngửa trên hố bom, may mắn là anh đã thoát ra khỏi máy bay an toàn.