(206) MẸ VÕ THỊ BA — CHỒNG RA ĐI, HAI CON RA ĐI, MẸ CÒN GIỮ LỬA

(206) MẸ VỖ THỊ BA — CHỒNG RA ĐI, HAI CON RA ĐI, MẸ CÒN GIỮ LỬA

Mẹ Võ Thị Ba sinh năm 1919 ở xã Nhi Quý, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Mẹ là phụ nữ nông thôn, lấy chồng Lê Văn Thôn và về sống ở ấp Bình Hùng, xã Bình Phú. Mẹ sinh sống 8 đứa con — 6 trai, 2 gái. Tất cả 8 đứa con đó đều tham gia hoạt động cách mạng. Cuộc sống bình thường của gia đình bé nhỏ bỗng trở thành một lịch sử — lịch sử của những người hy sinh, lịch sử của yêu nước, lịch sử của không quay lại.

Chồng mẹ, liệt sĩ Lê Văn Thôn (sinh năm 1914), là người nông dân trở thành chiến sĩ cách mạng. Năm 1960, khi đã 46 tuổi, Thôn tham gia hoạt động cách mạng và được phân công làm Cán sự ấp Bình Hùng — người quản lý, người liên lạc, người tổ chức. Công việc nhỏ của ông lại mang ý nghĩa lớn lao. Nhưng trên đường đi công tác, Thôn bị địch bắn hy sinh ngày 14-7-1964. Mẹ mất chồng, còn lại chuỗi ngày dài chăm sóc con cái một mình. Công nhân liệt sĩ được trao cho Thôn ngày 14-8-1978, khi ông đã yên nghỉ gần 14 năm.

Con trai đầu lòng trong những người hy sinh, liệt sĩ Lê Văn Quối (sinh 1945), tham gia đơn vị Công an Tỉnh Mỹ Tho từ năm 1963 khi mới 18 tuổi. Quối không phải chiến sĩ trên tiền tuyến, mà là người an ninh, người quản lý. Trên đường công tác ở xã Hậu Mỹ, huyện Cái Bè, ngày 13-10-1969, Quối bị địch bắn hy sinh. Điều đau lòng nhất là đến nay, hài cốt của Quối vẫn chưa được tìm thấy. Mẹ không biết con trai yêu nằm ở đâu, chỉ biết con không trở về. Công nhân liệt sĩ được ký ngày 11-7-1977, nhưng sự công nhận không thể lấy lại con người.

Con trai thứ hai, liệt sĩ Lê Văn Quảng (sinh 1953), trẻ hơn anh 8 tuổi. Quảng tham gia đơn vị Công an Tỉnh Mỹ Tho ngày 28-12-1969, khi chỉ mới 16 tuổi. Mới ít hôm sau khi bắt đầu công tác, ngày 13-7-1972 — chỉ hơn 2 năm rưỡi — Quảng bị địch phục kích bắn hy sinh. Hài cốt của Quảng được tìm thấy và an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Cai Lậy. Công nhân liệt sĩ được ký ngày 11-7-1977. Trong khoảng chưa đầy 3 năm (1969-1972), mẹ mất hai con trai — cả hai công tác ở Công an, cả hai hy sinh trên con đường công tác, cả hai quá trẻ.

Mẹ sống sót và tiếp tục sống với 6 con còn lại. Ngày 17-12-1994, khi mẹ đã 75 tuổi, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Quyết định số 394-KT/CTN phong tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" cho mẹ VỖ Thị Ba. Mẹ được xây dựng căn nhà và nhận hỗ trợ 150.000 đồng mỗi tháng từ Công ty Đầu tư và Khai thác Thuỷ lợi Tiền Giang. Mẹ sống những năm cuối cùng của đời mình ở ấp Bình Hùng, nhìn con trai Lê Văn Tế thờ cung, sống với những kỷ niệm về chồng và hai con trai đã ra đi. Mẹ từ trần ngày 2-2-2009, ở tuổi 90, khi những di sản của mẹ — sự sống của những con còn lại — vẫn tiếp tục rạng rỡ.