(208) MẸ LƯƠNG THỊ ĐẤY
Người mẹ có duy nhất 1 con trai hy sinh; được phong tặng năm 1994, mất năm 2004 ở tuổi 84.
Mẹ Lương Thị Đấy sinh năm 1920 ở xã Câm Sơn, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Mẹ lấy chồng là ông Nguyễn Văn Năm, người nông dân chăm chỉ. Gia đình mẹ bình thường như bao gia đình nông thôn khác — sống bằng công lao trên ruộng, nuôi con cái, chờ ngày tốt lành. Nhưng lịch sử không cho phép bao nhiêu ngày bình yên. Mẹ chỉ có duy nhất một đứa con trai — Mai Văn Độc. Và rồi, con trai ấy ra đi.
Năm 1966, khi mới 20 tuổi, Độc tham gia lực lượng du kích xã Câm Sơn. Năm 1969, Độc được bổ sung vào Tiểu đoàn 514, Bộ đội địa phương tỉnh Mỹ Tho, được công nhân chức vụ Tiểu đội trưởng, đạt cấp bậc Thượng sĩ. Con trai của mẹ đã trở thành một người lãnh đạo, một người chỉ huy những chiến sĩ khác. Nhưng niềm tự hào không kéo dài. Tại xã Bình Phú, huyện Cai Lậy, ngày 20-4-1969, Độc bị máy bay địch oanh kích hy sinh. Bị oanh kích từ trên trời — một cách chết nhanh, một cách chết mà không cách nào phòng chống. Hài cốt được tìm thấy và an táng ở ấp 1, xã Câm Sơn, quê nhà, nơi mẹ có thể tới thăm.
Mẹ sống sót và tiếp tục sống. Năm 1994, khi mẹ đã 74 tuổi, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Quyết định số 394-KT/CTN phong tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" cho mẹ Lương Thị Đấy. Mẹ được hỗ trợ 150.000 đồng mỗi tháng từ Công ty Lương thực Tiền Giang. Nhưng tiền bạc không bao giờ bù đắp được con yêu.
Mẹ sống rất lâu. Năm 2004, mẹ qua đời ở tuổi 84, sau chiến tranh 29 năm. Mẹ là một trong những người mẹ sống lâu nhất trong tuyển tập này, có thể vì mẹ chỉ có một con trai duy nhất — không quá nhiều nỗi đau xếp chồng lên nỗi đau. Người con gái Nguyễn Thị Xuyến vẫn thờ cung mẹ tại ấp 1, xã Câm Sơn, để những ai đi sau nhớ đến một người phụ nữ nông thôn đã hy sinh duy nhất một người con trai cho Tổ quốc.
📝 Điểm đặc biệt: Mẹ có chỉ 1 con trai duy nhất là liệt sĩ. Con trai hy sinh năm 1969 bị máy bay oanh kích — cách chết hiếm gặp. Mẹ sống rất lâu (1920-2004, 84 tuổi) — lâu nhất trong tuyển tập. Được phong tặng rất muộn (25 năm sau khi con hy sinh). Mẹ sống thêm 10 năm sau khi được phong tặng — có dịp được Nhà nước ghi nhận.
