21.000 CHIẾC XE ĐẠP THỒ KHIẾN QUÂN PHÁP NGỠ NGÀNG (2)
Nếu lên dốc là một cuộc thử sức với đôi vai và đôi chân, thì xuống dốc với xe đạp thồ lại là một thử thách nghẹt thở.
Bởi trên xe không chỉ là hàng hóa. Đó có thể là hàng trăm cân lương thực, đạn dược, xăng dầu đang được đưa ra mặt trận Điện Biên Phủ.Cụ Trần Khôi từng kể, khi xuống dốc, người phía trước phải ghìm xe, người phía sau kéo lại. Còn người đi giữa phải tìm mọi cách để hãm tốc, giữ cho xe không lao đi mất kiểm soát.Và trong hoàn cảnh ấy, một sáng kiến rất đặc biệt đã ra đời.Chiếc dép cao su được rút ra, đút vào họng xe, trở thành một loại “phanh” thô sơ để hãm bánh. Một chiếc dép cao su. Một sáng kiến tưởng như rất nhỏ. Nhưng trên những con dốc hiểm trở của Tây Bắc, nó có thể giúp giữ lại cả một chuyến hàng, giữ an toàn cho người dân công và giữ cho dòng tiếp tế không bị đứt đoạn.Ban đầu, mỗi chiếc xe đạp thồ chỉ chở được khoảng 100kg. Nhưng bằng những cải tiến không ngừng, tải trọng dần được nâng lên 150kg, rồi 300kg. Đặc biệt, chiến sĩ dân công Ma Văn Thắng, thuộc đoàn Phú Thọ, đã lập kỷ lục khi thồ tới 352kg hàng hóa.Đó là con số khiến nhiều người kinh ngạc.Bởi phía sau nó không chỉ là sức khỏe của một con người, mà là ý chí vượt giới hạn của cả một lực lượng dân công hỏa tuyến. Đại tá, PGS.TS Trần Ngọc Long từng nhận định, quân Pháp đã vô cùng bất ngờ trước sự xuất hiện của hơn 21.000 chiếc xe đạp thồ trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Họ có thể tính toán hỏa lực. Có thể đánh phá đường sá. Có thể tin rằng địa hình rừng núi sẽ ngăn được đường tiếp tế của ta.Nhưng họ không thể hình dung rằng, trên những cung đường ấy, hàng vạn chiếc xe đạp thồ vẫn âm thầm tiến lên, ngày đêm đưa hàng ra tiền tuyến. Không tiếng động cơ. Không thiết giáp bảo vệ. Chỉ có đôi tay, đôi vai, chiếc dép cao su làm phanh, và ý chí không gì khuất phục nổi của người Việt Nam.Chiếc xe đạp thồ vì thế không chỉ là một phương tiện hậu cần. Đó là một kỳ công chiến lược của chiến tranh nhân dân Việt Nam. Một sáng tạo độc đáo, giản dị mà phi thường, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.Hôm nay, những chiếc xe ấy vẫn được lưu giữ trang trọng trong các bảo tàng. Như một lời nhắc rằng: trong những thời khắc quyết định của lịch sử, sức mạnh Việt Nam có thể bắt đầu từ những điều rất bình dị.



