216. Anh Hùng La Văn Cầu
La Văn Cầu (sinh 1932) là một sĩ quan
Quân đội nhân dân Việt Nam mang quân
hàm Đại tá. Ông là một trong bảy người đã
được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng
danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang
nhân dân tại Đại hội chiến sĩ thi đua toàn
quốc lần I. Ông nguyên là Ủy viên trung
ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ngay
khi còn sống, La Văn Cầu đã được đặt tên
cho trường học và đường phố ở Việt Nam.
La Văn Cầu tên thật là Sầm Phúc Hướng, ông là người dân tộc Tày, quê ở xã Phong Nặm, huyện
Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng). Năm 1948, ông gia nhập
Đại đội 671, một đơn vị địa phương Cao Bằng của quân đội Việt Minh (khi đó gọi là Quân đội
Quốc gia Việt Nam, từ năm 1950 gọi là Quân đội nhân dân Việt Nam). La Văn Cầu được kết nạp
Đảng Cộng sản Đông Dương vào năm 1950.
Trong chiến tranh Đông Dương, từ năm 1948 đến năm 1952, La Văn Cầu đã tham gia chiến đấu
29 trận. Trận phục kích trên đường Bông Lau-Lũng Phầy ở Cao Bằng năm 1949, ông đã xung
phong và một mình bắn chết lính Pháp trên xe tăng rồi nhảy lên xe đối phương dùng súng trên xe
diệt thêm 10 lính Pháp nữa.
Trong Trận Đông Khê thuộc Chiến dịch biên giới năm 1950, La Văn Cầu là chỉ huy tổ bộc phá
hàng rào để đơn vị phía sau tiến công đồn. Ông Cầu bị trúng đạn dập nát một phần cánh tay phải.
La Văn Cầu đã nghiến răng chịu đau để nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay bị thương và
tiếp tục chiến đấu. Ông dùng tay trái ôm bọc phá đánh mở đường, tạo thời cơ cho các lực lượng
khác tiếp đánh chiếm đồn quân đối phương
Trong thời gian dưỡng thương, La Văn Cầu tập trung học văn hóa và chính trị. Ông tiếp tục ở lại
trong quân đội với công việc là cán bộ tuyên huấn, chuyên trách công tác thanh niên
Năm 1983, ông Cầu được chuyển về Hà Nội do điều kiện gia đình rồi công tác tại Tổng cục
Chính trị. Một thời gian sau, ông chuyển về Bảo tàng Quân đội làm công tác cán bộ. Ngày 1
tháng 8 năm 1996, La Văn Cầu nghỉ hưu theo chế độ.
Sau khi về hưu, ông La Văn Cầu tham gia hoạt động Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ông đảm
nhiệm chức vụ Ủy viên trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
La Văn Cầu nghỉ hưu tại phố Hoàng Quốc Việt, Hà Nội cùng gia đình. Ông có bốn người con
gồm hai con trai, hai con gái và hiện có 6 cháu nội, ngoại.
Tấm gương anh hùng La Văn Cầu và tinh thần chiến đấu quên mình vì độc lập tự do
Trong lịch sử đấu tranh giữ nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam có những tấm gương anh hùng đã
trở thành huyền thoại bất tử và in sâu vào tâm trí của biết bao thế hệ. Một trong những biểu
tượng sáng ngời nhất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong cuộc kháng chiến chống thực dân
Pháp chính là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu. Ông là người con ưu tú của
núi rừng Việt Bắc với hành động chặt cánh tay bị thương để tiếp tục chiến đấu đã làm rung động
trái tim của hàng triệu người con đất Việt và trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho toàn quân và
toàn dân ta trong những năm tháng khói lửa.
La Văn Cầu sinh năm 1931 tên thật là Sầm Phúc Hướng là người dân tộc Tày quê ở xã Phong
Nặm huyện Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng. Sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước đang chịu
ách đô hộ của thực dân phong kiến và chứng kiến nỗi thống khổ của đồng bào cũng như cái chết
của người cha do sự tàn bạo của kẻ thù nên lòng căm thù giặc đã nung nấu trong ông từ rất sớm.
Năm 1948 khi mới 17 tuổi La Văn Cầu đã hăng hái xung phong gia nhập Đại đội 671 và bắt đầu
cuộc đời binh nghiệp đầy vinh quang.
Sự kiện đưa tên tuổi La Văn Cầu đi vào lịch sử diễn ra trong Chiến dịch Biên giới Thu Đông
năm 1950. Đây là chiến dịch quy mô lớn đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam nhằm phá vỡ
vòng vây của thực dân Pháp và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc. Trận đánh then chốt mở màn chiến
dịch là trận tấn công cứ điểm Đông Khê diễn ra vô cùng ác liệt vào tháng 9 năm 1950. Trong trận
đánh này La Văn Cầu được giao nhiệm vụ chỉ huy tổ bộc phá làm nhiệm vụ phá hàng rào và
đánh lô cốt đầu cầu để mở đường cho đại quân tiến lên.
Giữa làn mưa bom bão đạn của kẻ thù tổ bộc phá của La Văn Cầu kiên cường tiến về phía trước.
Trong quá trình chiến đấu ông bị trúng đạn và bị thương nặng. Một viên đạn của địch đã bắn gãy
nát cánh tay phải của ông khiến ông ngất đi vì đau đớn. Tuy nhiên khi tỉnh lại ý chí chiến đấu và
trách nhiệm trước nhiệm vụ của người lính đã giúp ông vượt qua nỗi đau về thể xác. Nhận thấy
cánh tay phải đã gãy nát lủng lẳng và gây vướng víu trong việc di chuyển và chiến đấu La Văn
Cầu đã đưa ra một quyết định phi thường mà chỉ có những con người với ý chí thép mới có thể
làm được. Ông đã dõng dạc yêu cầu đồng đội là tiểu đội trưởng Nông Văn Thêu dùng lưỡi lê
chặt đứt cánh tay bị thương của mình để khỏi vướng.
Sau khi cánh tay phải bị cắt bỏ La Văn Cầu nén đau dùng tay trái ôm quả bộc phá nặng khoảng
12kg lao lên phía trước. Với sức mạnh phi thường của lòng yêu nước ông đã áp sát và đánh sập
lô cốt đầu cầu của địch tạo thời cơ thuận lợi cho đơn vị xung phong tiêu diệt gọn cứ điểm Đông
Khê. Hình ảnh người chiến sĩ La Văn Cầu cụt một tay nhưng vẫn hiên ngang xông lên giữa chiến
trường đã trở thành một biểu tượng hào hùng cổ vũ mạnh mẽ tinh thần quyết chiến quyết thắng
của toàn quân ta. Chiến thắng Đông Khê có sự đóng góp xương máu của ông đã góp phần quan
trọng vào thắng lợi chung của Chiến dịch Biên giới 1950 làm thay đổi cục diện chiến tranh.
Với thành tích đặc biệt xuất sắc đó năm 1952 tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất
diễn ra tại Việt Bắc La Văn Cầu vinh dự là một trong 7 cá nhân đầu tiên trên cả nước được Chủ
tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ông cũng vinh dự được nhiều lần gặp Bác Hồ và được Bác ân cần thăm hỏi động viên.
Sau chiến tranh dù mang trên mình thương tật của một thương binh hạng nặng nhưng Anh hùng
La Văn Cầu vẫn tiếp tục cống hiến sức lực và trí tuệ cho quân đội và đất nước. Ông từng giữ
chức vụ Giám đốc Bảo tàng Quân khu 1 và sau đó công tác tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt
Nam. Dù ở cương vị nào ông cũng luôn giữ vững phẩm chất tốt đẹp của người lính Bộ đội Cụ
Hồ là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng và lối sống giản dị khiêm tốn.
Câu chuyện về Anh hùng La Văn Cầu không chỉ là một trang sử vẻ vang của quá khứ mà còn là
bài học giá trị cho thế hệ trẻ ngày nay. Hành động dũng cảm hy sinh một phần thân thể vì nghĩa
lớn của ông là minh chứng hùng hồn cho lòng yêu nước nồng nàn và ý chí quật cường của dân
tộc Việt Nam. Tên tuổi của ông đã được đặt cho nhiều con đường và trường học trên khắp đất
nước để nhắc nhở các thế hệ mai sau luôn ghi nhớ công ơn của cha ông và tiếp nối truyền thống
hào hùng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
