216. MiG-21 Việt Nam hung thần với B-52: Mỹ phục - Thế giới nể

Trong những trận đối đầu với máy bay ném bom chiến lược B-52, Không quân nhân dân Việt Nam có hai nhiệm vụ chính:

Nhiệm vụ cơ bản là phải phá đội hình gây nhiễu và đội hình tiêm kích yểm hộ máy bay B-52, tạo điều kiện cho radar và tên lửa phòng không "vạch nhiễu diệt thù".

Nhiệm vụ thứ hai cũng rất quan trọng là trực tiếp tiêu diệt B-52 bằng máy bay tiêm kích. Đây không chỉ là mệnh lệnh quân sự mà còn là nhiệm vụ chính trị.

MiG-21 Không quân Việt Nam: Cảm tử thực hiện nhiệm vụ đặc biệt - Cả thế giới nể phục - Ảnh 1.

Tác giả - Nhà báo, nhiếp ảnh gia Nguyễn Việt Cường, Nguyên Sĩ quan dẫn đường KQNDVN

Ngược lại, phía Mỹ đánh giá rất cao máy bay tiêm kích MiG-21 như mối đe dọa hàng đầu với B-52. Thậm chí, họ còn cho rằng đây là mối đe dọa duy nhất với B-52, vì tự tin rằng tên lửa phòng không SAM-2 sẽ bị gây nhiễu nặng.

Phía Mỹ dễ dàng suy luận như sau: Khi các đài radar (bao gồm radar cảnh giới đường không, radar dẫn đường không quân, radar dẫn bắn cho pháo cao xạ, tên lửa phòng không …) đã bị gây nhiễu bởi cỗ máy tác chiến điện tử Hoa Kỳ, Bắc Việt sẽ chỉ có thể tìm diệt B-52 bằng mắt thường.

Cụ thể: Phi công MiG-21 sẽ được đài chỉ huy dẫn đến khu vực có B-52, rồi tự sục sạo mục tiêu và tấn công các "pháo đài bay" bằng tên lửa tầm nhiệt K-13.

Vì vậy, để hạn chế khả năng bị MiG-21 tấn công, B-52 khi tấn công miền Bắc sẽ chỉ hoạt động về đêm. Bầu trời đêm sẽ hạn chế khả năng phát hiện B-52 bằng mắt thường của phi công ta.

Mặt khác, phi công bay đêm phải là những người lão luyện, phải trải qua quá trình huấn luyện lâu dài và khắc nghiệt. Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, phía ta không có nhiều những phi công bay đêm như vậy.

Trên bầu trời đêm mịt mùng, phi công bay đêm chủ yếu dựa vào các đồng hồ là chính. Kẻ thù lớn nhất đe dọa các phi công bay đêm là hiện tượng "cảm giác sai", dẫn đến phi công cho rằng các thiết bị trên máy bay bị hỏng, không còn tin tưởng vào đồng hồ nữa.

TIN LIÊN QUAN

Không quân Việt Nam sắp trở thành duy nhất trên thế giới làm điều tuyệt vời này

Tiết lộ sốc vụ tàu ngầm Mỹ tai nạn ở Biển Đông: Giật mình vì thương tích

"Hai vua về chung một ngai": Xót xa cho Ukraine, Trung Quốc cuối cùng lại đến với Nga!

Bay đêm bình thường (với đầy đủ sự hỗ trợ) đã nguy hiểm, bay chiến đấu ban đêm trong những điều kiện khí tượng phức tạp còn gian nan hơn gấp bội. Mỗi chuyến bay đêm là một lần phi công đánh cược với tử thần.

Ngay cả việc cất hạ cánh về ban đêm cũng khác hoàn toàn so với ban ngày. Trong hồi ký "Ký ức trời đêm", Đại tá Nguyễn Công Huy - một phi công bay đêm chia sẻ:

"Các phi công bay ngày khi cho máy bay cất cánh, bằng mắt thường xác định được giới hạn của đường cất hạ cánh, xác định được đường chân trời, xác định được máy bay mình tách đất, bay lên với góc độ bao nhiêu.

Khi về hạ cánh, thấy được đường lao xuống của máy bay mình cao hay thấp, thấy được điểm tiếp đất của máy bay mình xa hay gần ...

Bay đêm thì không thế, tức là phải xác định tất cả bằng các hệ thống đèn, như đèn dọc hai bên đường băng, đèn giới hạn đường băng, nhấc bánh mũi, tách đất lấy độ cao theo đồng hồ chân trời (AGĐ), theo đồng hồ góc tấn (UUA), đồng hồ lên xuống.

Khi về hạ cánh cũng theo đèn để xác định giới hạn ngang, dọc của đường cất hạ cánh. Động tác hạ cánh về ban đêm: đường lao xuống phải cao hơn khi bay ngày để máy bay "rơi" vào luồng sáng của hệ thống đèn chiếu trợ giúp đặt ở đầu đường băng.

Nếu đường xuống như bay ngày hoặc thấp hơn là bị "chui" vào luồng sáng, khi ấy mắt bị lóa, không xác định được thời điểm kéo bằng, tiếp đất thì rất nguy hiểm...

Nếu trời có sương mù thì khi hạ cánh lại còn bị ảnh hưởng bởi quầng sáng của đèn pha hạ cánh. Môi trường bên ngoài trở nên khác thường dễ làm phân tán sự chú ý của phi công khi quan sát đồng hồ, gây khó khăn cho việc điều khiển máy bay, nhất là lúc "gần đất xa trời".

Rồi khi hạ cánh không có sự trợ giúp của đèn chiếu, phải hạ cánh bằng đèn pha trên máy bay thì còn khó khăn hơn gấp bội. Nếu như phải cất hạ cánh trong điều kiện đường băng ngắn hẹp nữa thì gian nan, hiểm nguy rình rập không biết đâu mà kể...

Đấy là chỉ riêng việc cất hạ cánh, còn khi hay đêm với điều kiện khí tượng phức tạp thì quả là rắc rối vì khi ấy sẽ xuất hiện quầng sáng từ đèn hàng hành (ANO) tạo ra từng phần chiếu sáng do độ đặc không đều của mây và khi sử dụng tăng lực thì quầng sáng từ động cơ cũng làm ảnh hưởng rất lớn đến việc điều khiển máy bay. Những điều ấy rất dễ gây ra cảm giác sai trong khi bay".

MiG-21 Không quân Việt Nam: Cảm tử thực hiện nhiệm vụ đặc biệt - Cả thế giới nể phục - Ảnh 3.

Chuẩn bị bay đêm - Ảnh tư liệu

Ngay từ năm 1967, đã có chủ trương tập hợp các phi công ưu tú để huấn luyện bay đêm. Bước sang năm 1968, đại đội bay đêm của Trung đoàn Không quân 921 được thành lập, mang phiên hiệu Đại đội 5 (sau đổi thành Phi đội 5).

Ngay sau khi thành lập, đại đội bay đêm đã lao ngay vào cuộc chiến tranh với không lực Hoa Kỳ. Đặc biệt, do tác chiến ban đêm, nên các phi công bay đêm là "hung thần" với B-52. Trong nhiều trường hợp, cứ thấy các anh xuất hiện là chúng lo sợ không dám hoạt động.

Có những chuyến bay của phi công bay đêm trong điều kiện thời tiết rất xấu không cho phép các hoạt động bay, nhưng khi nhận nhiệm vụ họ luôn sẵn sàng cất cánh.

Trong cuốn "Nhật ký phi công tiêm kích", Trung tướng phi công, Anh hùng LLVTND Nguyễn Đức Soát đã dành những tình cảm tốt đẹp cho các đồng đội bay đêm, ông gọi họ là "Những phi công bay đêm quả cảm".

Trong Nhật ký, Anh hùng phi công Nguyễn Đức Soát viết: "Thừa nhận, phải xuất kích ban đêm khi thời tiết rất xấu, cầm chắc không thể hạ cánh được, buộc phải nhảy dù ban đêm, không rõ rơi xuống đâu, các phi công bay đêm thật đáng khâm phục".

MiG-21 Không quân Việt Nam: Cảm tử thực hiện nhiệm vụ đặc biệt - Cả thế giới nể phục - Ảnh 4.

Không quân Mỹ đánh giá MiG-21 là mối đe dọa số một với B-52