226. Người chỉ huy có đủ tài, đức, ân, uy

Người chỉ huy có đủ tài, đức, ân, uy

Là một người lính của Lữ đoàn xe tăng 273, tôi vẫn nhớ về ông như một người chỉ huy mẫu mực, hết lòng yêu thương cán bộ, chiến sĩ. Chiến trường Tây Nguyên gian khổ, kẻ địch hùng mạnh, mỗi hi sinh của mỗi người lính xe tăng dưới quyền đều khiến ông đau đớn rơi nước mắt.

Cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn xe tăng 297 mặt trận B3 Tây Nguyên vẫn nhớ mãi hoàn cảnh hi sinh anh dũng của đại đội trưởng Nguyễn Xuân Luyện, ngay trong trận mở màn chiến dịch Đắk Tô - Tân Cảnh năm 1972. Anh Nguyễn Xuân Luyện đã có vợ và hai con ở quê nhà, nhưng thời gian vợ chồng thực sự gần gũi nhau cộng lại chỉ tính bằng vài chục ngày phép giữa những lần đi chiến trường.

Lúc bấy giờ, trung tá Trần Doãn Kỷ là Trưởng ban Tăng Mặt trận đi kiểm tra chiến trường, ông rất đau xót khi bắt gặp hình ảnh đại đội trưởng Luyện và một pháo thủ tên Thu đã hi sinh trên xe, thi hài các anh cháy xém.

Ông đã trực tiếp làm công tác tử sĩ, khâm liệm, chôn cất đại đội trưởng Nguyễn Xuân Luyện trong tiếng súng nổ chát chúa vẫn đang vọng về.

Mặc dù khi chôn cất anh Luyện, tướng Trần Doãn Kỷ đã đánh dấu nơi mai táng, nhưng sau khi hòa bình lập lại, khi tìm về thì khu vực đó đã bị giặc càn quét không còn dấu vết.

Đây là điều làm tướng Kỷ day dứt mãi về sau. Sau này, ông luôn luôn quan tâm đến gia đình anh Luyện, để phần nào bù đắp lại những mất mát khi anh ra đi.

Với cá nhân tôi, thời gian gắn bó và có nhiều kỉ niệm nhất với thiếu tướng Trần Doãn Kỷ là khi Lữ đoàn xe tăng 273, Quân đoàn 3 tham gia bảo vệ biên giới Tây Nam, làm nghĩa vụ quốc tế tại Cam-pu-chia năm 1979. Là chỉ huy lữ đoàn, thiếu tướng Trần Doãn Kỷ đã thể hiện là một người chỉ huy có đủ cả tài, đức, ân, uy.

Nhiều cựu chiến binh Quân đoàn 3 vẫn nhớ về trận đánh ngày 03/02/1979, trong tình huống hiểm nghèo, quân Khmer Đỏ có cả xe tăng yểm hộ tấn công dồn dập, lữ đoàn trưởng Trần Doãn Kỷ đã trực tiếp lên xe thiết giáp M-113, sử dụng súng máy 12,7mm và chỉ huy phân đội giải vây cho sở chỉ huy Sư đoàn bộ binh 320.

Trong hoàn cảnh lữ đoàn 273 đang thiếu trầm trọng cán bộ phân đội, đầu năm 1979, tôi (Trung úy Đặng Văn Phong, Trợ lý Tác chiến Lữ đoàn) được cử nắm đại đội 7 xe thiết giáp M-113, yểm hộ cho bộ binh tham gia chiến dịch A7, truy quét tàn quân Khmer Đỏ.

Tôi vẫn nhớ như in khi lữ đoàn trưởng Trần Doãn Kỷ xuống giao nhiệm vụ tiến chiếm mục tiêu trên bản đồ, tôi rất lo lắng: Bản thân là một người lính xe tăng đi lên từ chiến trường, chưa qua trường sĩ quan, nên rất yếu môn bản đồ. Nay được giao nắm đơn vị đi đánh trận, nếu như lạc đường thì không biết hậu quả sẽ ra sao.

Rất may, nhờ có trinh sát của bộ binh dẫn đường nên đại đội vẫn hoàn thành nhiệm vụ. Sau khi đánh chiếm mục tiêu, tôi thở phào, quay lại nhìn thì đã thấy lữ đoàn trưởng xuất hiện từ lúc nào. Có lẽ ông biết tôi mới nắm đơn vị, còn nhiều bỡ ngỡ nên dù giao nhiệm vụ nhưng vẫn âm thầm giám sát từ phía sau.

Ông vỗ vai khen ngợi tôi, rồi lại yêu cầu tôi đưa đại đội quay lại vị trí tập kết. Ông chỉ vào một bãi đất trống trên bản đồ, hỏi: Đồng chí có làm được không? Tôi thành thật trả lời: Dù chưa giỏi đọc bản đồ, nhưng tôi vẫn có thể nhận ra bãi đất trống. Chỉ cần cho đơn vị bám theo vết xích xe cũ là có thể quay lại được.

Ông gật đầu đồng ý, khen tôi tháo vát, giỏi ứng biến. Nhưng ngay hôm sau, lữ đoàn có lệnh gọi tôi về Ban Tác chiến để … bổ túc thêm về môn bản đồ (!). Đó cũng là một kỉ niệm đáng nhớ của đời lính chiến.

Sau này, trên chiến trường Cam-pu-chia, tôi tiếp tục được giao nắm đại đội 7 của lữ đoàn 273. Do tính chất hoạt động độc lập, nên đi cùng đơn vị có cả lực lượng thông tin, công binh, trinh sát, v.v…

Có lần, một chiến sĩ thông tin đi cùng đại đội 7 vi phạm kỉ luật, bắn chết một con lợn của dân, bị kiểm soát quân sự Quân đoàn 3 bắt giữ. Kiểm soát quân sự điện về lữ đoàn, nhưng có lẽ do nhầm lẫn nên từ "Lính của đồng chí Phong bắn chết lợn của dân", lại trở thành "đồng chí Phong bắn lợn làm chết dân".

Tin tức về việc tôi "bắn lợn làm chết dân" về đến lữ đoàn như sét đánh ngang tai. Lập tức có điện của lữ đoàn: Ngay ngày mai sẽ có xe của đơn vị đón, đồng chí bàn giao lại nhiệm vụ rồi theo xe về ngay sở chỉ huy lữ đoàn.

Mặc dù không hiểu "đầu cua tai nheo" ra sao, nhưng tôi vẫn phải chấp hành mệnh lệnh. Khi đang ngồi chờ ở Ban Chính trị Lữ đoàn, thì lữ đoàn trưởng Trần Doãn Kỷ gọi tôi sang lán của ông. Ông nổi giận, đập chiếc bàn (ghép bằng lồ ô) rung bần bật: Tại sao đồng chí vô kỉ luật như thế? Bộ đội mà bắn chết dân thì còn ra gì?

Đến lúc này tôi mới hiểu là đã có sự nhầm lẫn tai hại. Tôi vội vàng giải thích: Chỉ có sự việc chiến sĩ bắn chết con lợn của dân, chứ không hề có việc "bắn lợn làm chết dân".

Khi nghe tôi trình bày, gương mặt ông giãn ra, bầu không khí trong lán dịu trở lại. Lữ đoàn trưởng Trần Doãn Kỷ thân mật trở lại, ông nhắc nhở tôi phải lưu ý việc quản lý chiến sĩ, làm tốt chính sách dân vận, rồi cho về tiếp tục nhiệm vụ.

Thật là hú vía. Mặc dù bị ông "mắng oan", nhưng tôi không hề giận mà càng thêm kính trọng ông: Đối với những người lính Quân đội nhân dân Việt Nam, việc giữ gìn tình đoàn kết quân dân là rất quan trọng.