228. Người cơ trưởng của ngành hàng không dân dụng gian khó

Người cơ trưởng của ngành hàng không dân dụng gian khó

Năm 1988, khi đang là Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Nhị chuyển ngành, trở thành Tổng cục trưởng, chính thức "cầm lái" ngành hàng không dân dụng Việt Nam.

Lúc bấy giờ, ngành hàng không dân dụng Việt Nam được xây dựng trên cơ sở một trung đoàn không quân vận tải (trung đoàn 919) nên lãnh đạo ngành thường là một vị tướng không quân.

Trên cương vị mới, người lính không quân Nguyễn Hồng Nhị, phi công tiêm kích lẫy lừng từng bắn hạ 8 máy bay Mỹ để vinh dự đứng trong hàng ngũ 19 phi công đẳng cấp ACE của Không quân Việt Nam, đã có những đóng góp rất quan trọng cho ngành hàng không dân dụng Việt Nam.

Nhớ về ông, tôi, (PGS-TS. Ngô Huy Cương nguyên Quyền Trưởng phòng Pháp chế, Tổng cục Hàng không dân dụng Việt Nam) không thể quên được những năm tháng vinh dự được làm việc bên cạnh Tổng cục trưởng Nguyễn Hồng Nhị.

Lúc bấy giờ, với xuất phát điểm là một tướng lĩnh không quân, Tổng cục trưởng Nguyễn Hồng Nhị chưa có nhiều kinh nghiệm về quản lý hàng không dân dụng. Mặt trận kinh tế hoàn toàn khác biệt với những trận không chiến đã làm nên tên tuổi người anh hùng.

Hoàn cảnh của ngành hàng không dân dụng Việt Nam lúc bấy giờ rất khó khăn: Mỹ bao vây cấm vận, khối XHCN suy sụp, Liên bang Xô viết sau đó sụp đổ.

Ở trong nước, đời sống của nhân dân vô cùng khó khăn. Vietnam Airlines chỉ có các máy bay chở khách Tu-134 thân hẹp, tầm ngắn đã lạc hậu, không thể mua hay nhận viện trợ loại Tu-154 hiện đại hơn.

Tuy nhiên, trong hoàn cảnh đó, Tổng cục trưởng Nguyễn Hồng Nhị vẫn thể hiện phẩm chất của một người anh hùng, một vị tướng cầm quân. Ông miệt mài tự học không kể ngày đêm để nắm vững kiến thức, phục vụ công việc.

Căn phòng làm việc của Tổng cục trưởng Nguyễn Hồng Nhị luôn đặt ở vị trí mọi người qua lại đông và luôn luôn mở cửa từ lúc trước cho tới sau giờ hành chính.

Ông làm việc rất chăm chú, nhưng luôn sẵn sàng lắng nghe bất cứ ai vào gặp, không kể chức tước, không kể có quen biết hay không, không kể ở trong hay ngoài ngành.

Khác với hầu hết các vị lãnh đạo khác, ông không có thư ký riêng, tự tay mình ghi chép cẩn thận và đầy đủ từng chi tiết nhỏ của công việc hay những thông tin thu nhận được.

Về Tổng cục trưởng Nguyễn Hồng Nhị, tôi cho rằng điều quý giá nhất ở người anh hùng, chính là trên cương vị lãnh đạo, ông luôn dùng người theo hiệu quả công việc chứ không theo ý thích cá nhân, biết đặt đúng người vào đúng vị trí họ có thể cống hiến.

Có lẽ chiến tranh đã cho ông kinh nghiệm loại bỏ tính câu nệ về hình thức, về tuổi tác hay về cấp bậc trong công việc.

Nhiều cán bộ trẻ được Tổng cục trưởng Nguyễn Hồng Nhị bồi dưỡng, đặt vào những vị trí và công việc quan trọng đối với sự phát triển của ngành. Đến nay, hầu hết họ đều trưởng thành ở những vị trí khác nhau trong và ngoài ngành hàng không dân dụng, trong đó có tôi.

Dưới cương vị Quyền Trưởng phòng Pháp chế, Tổng cục Hàng không dân dụng, tôi (lúc bấy giờ chỉ là một cử nhân luật trẻ tuổi) đã được Tổng cục trưởng Nguyễn Hồng Nhị tín nhiệm, giao nhiệm vụ tham gia xây dựng Luật Hàng không dân dụng năm 1991 và sửa đổi đạo luật này vào năm 1995, tạo ra hành lang pháp lý quan trọng cho sự phát triển của ngành hàng không dân dụng Việt Nam.

Nếu như đạo luật năm 1991 đã đưa ngành hàng không dân dụng tách khỏi quân sự để gia nhập Bộ Giao thông, Vận tải và Bưu điện, thì lần sửa đổi vào năm 1995 đã tách Cục Hàng không dân dụng khỏi Bộ để về trực thuộc Chính phủ.

Thực tiễn đã cho thấy: Ở Việt Nam thời điểm đó chưa phù hợp để tổ chức mô hình bộ liên ngành lớn như vậy, nên việc tách ra là cần thiết, để tạo không gian phát triển cho ngành hàng không.

Là con người của hành động, Nguyễn Hồng Nhị rất ít nói và hầu như chỉ dùng những từ ngữ tối thiểu khi phải nói. Tôi nhớ mãi một buổi gặp gỡ ngoại giao giữa phía Hoa Kỳ và ngành hàng không dân dụng Việt Nam tại Câu lạc bộ báo chí sau khi Mỹ bỏ cấm vận và tìm cách thiết lập quan hệ hàng không giữa hai nước.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam lúc bấy giờ tỏ ra rất ngưỡng mộ bản lĩnh anh hùng của tướng Nguyễn Hồng Nhị - người phi công ACE đã từng hạ 08 máy bay Mỹ, nên đề nghị ông nói dài hơn những lần gặp gỡ trước một chút để được lắng nghe ông.