231. Người chỉ huy xuất sắc, nhà lãnh đạo tài ba

Bước sang cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ hai bằng không quân và hải quân Mỹ ra miền Bắc (năm 1972), anh Nguyễn Hồng Nhị là trung đoàn trưởng trung đoàn 927. Đây là một trong hai trung đoàn không quân Việt Nam được trang bị loại máy bay tiêm kích hiện đại MiG-21.

Trên cương vị trung đoàn trưởng, cùng với ban lãnh đạo trung đoàn, Nguyễn Hồng Nhị đã thể hiện tài năng chỉ huy xuất sắc: Trung đoàn không quân 927 chỉ trong vòng 8 tháng (từ tháng 4 đến tháng 12/1972) đã bắn rơi 39 máy bay Mỹ, chiếm một nửa thành tích của bộ đội không quân.

Có lẽ đó là những năm tháng vất vả gian nan nhưng vinh quang nhất, đáng tự hào nhất trong cuộc đời người anh hùng.

Sau khi thống nhất đất nước năm 1975, là người con của miền nam, nên anh Nguyễn Hồng Nhị lại quay về quê hương mình. Anh được bổ nhiệm Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372, chỉ huy lực lượng không quân tham gia Chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, làm nghĩa vụ quốc tế ở Cam-pu-chia.

Tuy nhiên, đường quan lộ của anh không thật suôn sẻ. Từ khi là cán bộ đại đội, rồi chỉ huy trung đoàn, anh đã hay gặp "tai bay vạ gió". Là người chỉ huy có tài năng, nhưng số anh khá lận đận, 12 năm liền (1975-1987) làm sư đoàn trưởng không quân, cũng chỉ vì những "sự cố" không đáng có.

Năm 1985, khi đang là Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 370, anh được phong quân hàm Thiếu tướng (điều hiếm thấy ở cấp sư đoàn trưởng không quân) rồi đến tháng 02/1987 được bổ nhiệm Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân (thời kì này, Phòng không và Không quân là hai quân chủng riêng biệt theo mô hình Liên Xô).

Không lâu sau, đầu năm 1988, Nguyễn Hồng Nhị chuyển ngành sang dân sự, được điều động làm Tổng cục phó, rồi Tổng cục trưởng Tổng cục Hàng không Dân dụng, kiêm Tổng Giám đốc Tổng Công ty Hàng không Việt Nam.

Bước vào môi trường công tác mới, anh vẫn giữ được tác phong sâu sát quyết liệt như xưa và có nhiều đóng góp lớn cho phát triển của hàng không nước nhà trong giai đoạn chuyển đổi từ máy bay và trang thiết bị của Liên Xô sang hệ phương Tây.

Là lãnh đạo ngành hàng không dân dụng, anh vẫn quan tâm và trợ giúp cho không quân Việt Nam, như chỉ đạo hỗ trợ chính sách cho các phi công quân sự chuyển ngành, trợ giúp các gia đình thương binh, liệt sĩ không quân Việt Nam, xây dựng tượng đài không quân ở khu vực sở chỉ huy Sư đoàn Không quân 371, v.v…

Tổng Cục trưởng Nguyễn Hồng Nhị nghỉ hưu năm 1998. Khi đang còn nhiều dự định dang dở, anh lâm trọng bệnh, phải nằm liệt một chỗ 4-5 năm nay.

Bầu bạn, chăm sóc cho anh là chị Dậu - người vợ tần tảo, thủy chung, đã se duyên với anh từ những năm đánh Mỹ.

Anh ra đi trong hoàn cảnh dịch bệnh Covid-19 ở miền Nam hoành hành, nên nhiều đồng đội, cấp dưới không thể đến tiễn đưa anh. Tôi thương anh vô cùng: Cả cuộc đời người anh hùng vất vả, gian nan cho đến khi rời dương thế.