24/05/2017 Áo lụa Bác Hồ tặng người chỉ huy đội Tự vệ đỏ Yên Phúc

Trong cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1930 - 1931, làng Yên Phúc, xã Phúc Sơn, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An là một trong những cơ sở cách mạng của Đảng ta. Cuối năm 1930, thực dân Pháp tăng cường khủng bố, càn quét, trấn áp đội Tự vệ đỏ Yên Phúc (còn gọi là đội Xích vệ) - lực lượng nòng cốt trong tổ chức các hoạt động đấu tranh cách mạng do cụ Nguyễn Văn Uy chỉ huy. Nhiệm vụ của đội là bảo vệ chính quyền cách mạng ở địa phương, hỗ trợ và tổ chức quần chúng đấu tranh lấy thóc gạo của địch, lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo. Được nhân dân ủng hộ và giúp sức nên đội hoạt động rất hiệu quả. Đến cuối năm 1930, khi phong trào đấu tranh ở vùng đồng bằng bị địch khủng bố đẫm máu, Xứ ủy Trung kỳ quyết định chuyển vùng trung tâm đấu tranh lên miền Tây Nghệ An, trong đó có khu vực Anh Sơn. Tại đây, cơ sở Đồng Sớ thuộc xã Phúc Sơn trở thành nơi “đứng chân” và chỉ đạo các hoạt động đấu tranh cách mạng. Phát hiện những hoạt động của đội Tự vệ đỏ Phúc Sơn, đầu năm 1931 thực dân Pháp tập trung lực lượng càn quét, đàn áp lên vùng Anh Sơn. Mặc dù bị thực dân Pháp bắt giam qua các nhà lao ở Vinh suốt 15 năm nhưng cụ Nguyễn Văn Uy giữ vững khí tiết cách mạng, động viên các đảng viên và quần chúng tích cực đấu tranh. Sau ngày cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, cụ trở về quê nhà tham gia các hoạt động trong phong trào xây dựng văn hoá mới, vận động tổ chức các tổ đổi công, hợp tác xã. Trong bất cứ hoạt động nào dù tuổi cao, vết thương của những ngày bị tra tấn trong tù liên tục hành hạ, nhưng cụ luôn đi đầu trong phong trào xây dựng quê hương và trở thành tấm gương cho các thế hệ noi theo.
Áo lụa Bác Hồ tặng cụ Nguyễn Văn Uy được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 4 - Ảnh Bảo tàng Quân khu 4. Tháng 6 năm 1957, trong lần đầu tiên về thăm quê sau 50 năm xa cách, Chủ tịch Hồ Chí Minh được nghe về câu chuyện và tấm gương của cụ Nguyễn Văn Uy. Người quyết định trao tặng chiếc áo lụa của mình cho cụ Nguyễn Văn Uy nhân dịp cụ mừng thọ 70 tuổi vào tháng 8 năm 1957. Chiếc áo lụa được may từ chất liệu tơ thô, màu nâu sòng giản dị. Đây vốn là món quà do Hội mẹ chiến sỹ Hoa - Việt và Hội Liên hiệp Phụ nữ thị xã Lạng Sơn gửi tặng Bác nhân dịp mừng thọ Người năm 1956. Trên ngực áo có thêu dòng chữ: “Kính dâng Hồ Chủ tịch Mẹ chiến sĩ LHPN Hoa và Việt thị xã Lạng Sơn”. Năm 1958, cụ Nguyễn Văn Uy được ra Hà Nội dự Đại hội Nông nghiệp toàn miền Bắc và vinh dự được Bác Hồ tặng huy hiệu có in hình của Người./. Phan Nga - Bảo tàng Quân khu 4