27. HÀ HUY TRUẬT

Trong suốt quãng đời quân ngũ, ông Hà Huy Truật đã trải qua nhiều trận đánh ác liệt, nhưng trận đầu cầu Khánh Khê (Lạng Sơn) vẫn là ký ức đau đáu, in sâu trong tâm trí ông như một vết khắc không bao giờ phai.

Khánh Khê là vị trí chiến lược quan trọng, giữ vai trò then chốt trong việc kiểm soát giao thông và thế trận phòng ngự khu vực. Khi quân Trung Quốc phá cầu Khánh Khê, tình hình trở nên đặc biệt căng thẳng. Đơn vị ông Truật nhận lệnh nhanh chóng vào hầm hào, bám chốt, sẵn sàng chiến đấu. Địa hình trống trải, công sự chưa kiên cố, trong khi địch liên tục dội hỏa lực, khiến mỗi mét đất giữ được đều phải trả giá bằng mồ hôi và máu.

Cuộc chiến diễn ra trong thế giằng co quyết liệt. Lực lượng hai bên tương đương, khoảng cách giữa ta và địch có lúc chỉ còn vài chục mét. Đạn pháo xé đất, khói lửa mù mịt, tiếng nổ dồn dập khiến không ai phân biệt được ngày hay đêm. Trong hoàn cảnh ấy, từng người lính chỉ còn biết bám hầm, giữ súng và tin vào đồng đội bên cạnh.

Trong một đợt đánh bọc phá, khi đội hình đang áp sát để chia cắt và đẩy lùi đối phương, anh Trần Minh Lệ – chiến sĩ Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 4, Sư đoàn 337 – không may rơi vào tay địch. Bị bao vây giữa vòng vây kẻ thù, anh Lệ đứng trước sự lựa chọn sinh tử: hoặc bị bắt sống, hoặc hy sinh để bảo toàn khí tiết và bảo vệ đơn vị.

Không một giây do dự, anh rút quả lựu đạn trong túi áo, siết chặt tay, lao thẳng vào toán địch đang vây quanh. Tiếng nổ vang lên giữa chiến trường, xé tan đội hình đối phương. Khoảng 5–6 tên địch bị tiêu diệt tại chỗ, số còn lại hoảng loạn tháo chạy, bỏ dở ý đồ tiến công.

Khoảnh khắc ấy diễn ra rất nhanh, nhưng với những người chứng kiến, đó là một cú đánh thẳng vào trái tim. Ông Truật và đồng đội chết lặng trong giây lát. Không ai nói với ai một lời, chỉ có nỗi đau nghẹn lại nơi cổ họng. Giữa khói súng chưa tan, giữa tiếng đạn còn văng vẳng, họ hiểu rằng: một người đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại để những người khác được tiếp tục chiến đấu.

Khi địch rút quân, đơn vị tranh thủ thu hồi thi thể anh Lệ. Không có cáng, không có quan tài, anh em phải dùng chính tấm tăng – vật bất ly thân của người lính – làm cáng khiêng đồng đội. Ngay tại một thửa ruộng gần trận địa, giữa bùn đất và dấu vết chiến tranh còn ngổn ngang, anh Lệ được chôn cất tạm thời. Không bia mộ, không hương hoa, chỉ có lời hứa thầm lặng của đồng đội: sẽ không bao giờ quên sự hy sinh này.

Với ông Truật, Khánh Khê không chỉ là một trận đánh, mà là bài học lớn nhất về lòng dũng cảm và sự lựa chọn không lùi bước. Chiến tranh khốc liệt không cho phép con người chần chừ. Trong những giây phút quyết định ấy, chỉ có bản lĩnh, niềm tin và tinh thần quyết tử vì Tổ quốc mới giúp người lính đứng vững.

Sau này khi hòa bình trở lại, ông Truật về làm công tác trong xã, ông không bao giờ ngừng dặn dò con cháu rằng: tự do, độc lập của đất nước không phải điều tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng sinh mạng và sự hy sinh đến tận cùng của những con người rất đỗi bình dị. Thế hệ hôm nay không phải cầm súng ra trận, nhưng hãy sống có trách nhiệm, có lý tưởng, có khát vọng cống hiến, bởi đó chính là cách thiết thực nhất để tri ân những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.