27. Viết về Anh hùng Trần Can

Thân thế và khát vọng tòng quân

Ngay từ thuở thiếu thời, người thanh niên Trần Can đã nuôi dưỡng ước mơ cháy bỏng được đứng vào hàng ngũ quân đội để cầm súng giết giặc cứu nước. Khi trưởng thành, anh đã ba lần viết đơn tình nguyện xin nhập ngũ, song do thể trạng sức khỏe yếu nên khát vọng ấy tạm thời chưa thể thực hiện. Không nản lòng, đến lần viết đơn thứ tư vào năm 1951, ý chí kiên định của anh mới được chấp thuận, anh chính thức bước vào cuộc đời binh nghiệp.

Từ khi gia nhập quân đội, Trần Can luôn tỏ rõ là một người chiến sĩ dũng cảm, mưu trí và chỉ huy hết sức linh hoạt. Trong mọi hoàn cảnh khó khăn, ác liệt tại chiến trường, anh đều tiên phong dẫn đầu đơn vị vượt qua hiểm nguy để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đã hai lần anh bị thương nặng, song bất chấp đau đớn thể xác, anh vẫn kiên quyết bám trụ trận địa, trực tiếp chỉ huy đơn vị tiến công tiêu diệt địch. Tấm gương trung quật của Trần Can đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào thi đua giết giặc lập công sôi nổi trong toàn đơn vị.

Lá cờ bách chiến bách thắng trên đồi Him Lam

Trong trận mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ đánh chiếm cứ điểm đồi Him Lam, Trần Can được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ chỉ huy một tiểu đội thọc sâu nhằm tiêu diệt sở chỉ huy quân Pháp và cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” của Hồ Chủ tịch lên đồn địch. Khi lệnh nổ súng vang lên, mặc cho hỏa lực của quân Pháp bắn ra dữ dội, anh vẫn dũng cảm dẫn đầu tiểu đội vượt qua các lô cốt tiền duyên, đâm thẳng vào sở chỉ huy địch như một mũi dao nhọn cắm vào giữa tim gan đối phương. Ngay sau đó, anh nhanh chóng nhảy lên nóc lô cốt, hiên ngang cắm cao lá cờ chiến thắng. Không dừng lại ở đó, anh tiếp tục chỉ huy tiểu đội càn quét số lính Pháp còn lại trong hầm ngầm, xuất sắc bắt sống 25 tên và tịch thu nhiều vũ khí, khí tài.

Trận chiến tử thủ tại điểm cao 507

Bước vào trận đánh giành giật điểm cao 507, Trần Can lại dũng cảm dẫn đầu tiểu đội xông lên áp đảo quân Pháp, nhanh chóng đánh chiếm mỏm cột cờ. Để giành lại vị trí chiến lược này, lính Pháp đã nã đạn điên cuồng và huy động lực lượng phản kích nhằm tái chiếm. Ta và địch giành giật nhau từng thước đất, từng mét chiến hào hết sức quyết liệt. Anh cùng các đồng đội kiên cường bám trụ, đánh bại liên tiếp 4 đợt phản kích của quân thù.

Đến đợt công kích thứ năm, quân Pháp điên cuồng ném lựu đạn tới tấp trước khi tổ chức xung phong. Giữa làn mưa bom bão đạn, Trần Can đã dũng cảm nhặt những quả lựu đạn chưa nổ ném ngược trả lại quân thù, đồng thời chỉ huy đơn vị nhảy lên bờ hào đánh giáp lá cà trực diện. Trong lúc cuộc chiến đang ở thế giằng co khốc liệt, toàn bộ ban chỉ huy đại đội đều đã thương vong, bản thân Trần Can cũng bị thương nặng. Tuy nhiên, anh đã quyết định thay thế các cán bộ đại đội, đứng ra tổ chức và chỉ huy bộ đội kiên cường chiến đấu suốt đêm ròng.

Sáng hôm sau, Trần Can chủ động tập hợp những thương binh nhẹ lại, ân cần động viên tinh thần bộ đội, nhanh chóng chấn chỉnh tổ chức và củng cố lại trận địa. Lúc này, quân Pháp tiếp tục mở cuộc phản kích dữ dội với hy vọng đánh bật quân ta để tái chiếm cửa ngõ tiến vào Mường Thanh. Trần Can đã bình tĩnh chỉ huy đơn vị đánh tan đợt pháo kích của chúng, kiên quyết giữ vững trận địa, tạo bàn đạp vững chắc cho các cánh quân của ta tổng tiến công vào trung tâm Mường Thanh. Anh đã anh dũng hy sinh vào buổi sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954 – ngay trước thềm thời khắc kết thúc chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.

Sự vinh danh và di sản trường tồn

Khi hy sinh, đồng chí Trần Can đang giữ chức vụ Đại đội phó bộ binh thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, và là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Để ghi nhận công lao và sự hy sinh lẫm liệt của ông, Nhà nước đã trân trọng truy tặng liệt sĩ Trần Can Huân chương Quân công hạng Nhì.

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954 đã trở thành một trong những chiến công chói lọi nhất trong dòng chảy lịch sử dân tộc, được ví như một Bạch Đằng, Chi Lăng hay Đống Đa của thế kỷ XX. Ôn lại trang sử hào hùng ấy và nhắc nhớ những tấm gương hy sinh ngời sáng như liệt sĩ Trần Can chính là hành động thiết thực góp phần “khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc” – một trong những chủ điểm mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc được Đảng ta xác định tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Chiến công và tinh thần của anh hùng Trần Can sẽ mãi là niềm tự hào, là nguồn động lực to lớn cổ vũ toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, tiếp tục đưa đất nước phát triển vững bền.