29 ngày xuyên rừng nước – những cô gái trên tuyến đường 1C
Trong những năm chiến tranh, tuyến đường 1C là một tuyến vận tải đặc biệt ở miền Tây Nam Bộ. Các lực lượng thanh niên xung phong phải vận chuyển vũ khí, đạn dược, lương thực qua sông rạch, rừng tràm, vùng ngập nước và những địa bàn thường xuyên bị đối phương kiểm soát. Cựu thanh niên xung phong Nguyễn Thị Hồng là một trong những người trực tiếp tham gia công việc ấy.
Nguyễn Thị Hồng nhớ lại những đợt cao điểm, có những đoàn phải đi liên tục 29 ngày. Phương tiện chủ yếu là xuồng; người vận chuyển thường xuyên phải lội nước, kéo hoặc đẩy xuồng qua những đoạn sông rạch khó đi. Trên mỗi xuồng có thể chở 300–400 kg vũ khí.
Đường đi không chỉ khó vì bom đạn mà còn bởi thiên nhiên khắc nghiệt. Người vận chuyển phải chịu cảnh quần áo luôn ướt, bùn đất bám đầy người, đỉa cắn và cỏ sắc cứa vào chân tay. Có những đoạn phải kéo xuồng nhiều cây số qua vùng nước và rừng rậm.
Theo lời kể của bà Hồng, công việc diễn ra chủ yếu trong điều kiện thiếu thốn. Nước uống đã khó, việc giữ cho vũ khí và hàng hóa không bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển lại càng khó hơn. Thế nhưng những nữ thanh niên xung phong vẫn tiếp tục nối nhau đưa hàng về phía trước.
Điều đáng chú ý là tuyến đường 1C không phải một con đường theo nghĩa thông thường. Đó là một mạng lưới đường thủy, đường rừng và những lối vận chuyển bí mật, được những người tham gia tự tìm cách thích nghi với địa hình. Võ Ngọc Diệp, nguyên Phó Văn phòng Khu Đoàn Tây Nam Bộ, cũng hồi tưởng rằng người vận chuyển phải vừa vượt thác, băng sông vừa đề phòng lực lượng đối phương trên bộ và trên sông.
Chi tiết đáng nhớ
Một hình ảnh rất đặc trưng trong lời kể của Nguyễn Thị Hồng là:
Một đoàn người nối tiếp nhau trong đêm, xuồng chở hàng trăm kilôgam vũ khí, người lúc nào cũng ướt sũng nhưng vẫn tiếp tục đi.
Đây là một câu chuyện khác với những trận đánh lớn hay những chuyến tàu vượt biển. “Trận chiến” của những cô gái tuyến 1C nhiều khi chính là vượt qua thiên nhiên, đường sá và hiểm nguy để đưa được hàng đến nơi cần đến.
Ý nghĩa
Câu chuyện của Nguyễn Thị Hồng giúp làm rõ một khía cạnh ít được biết đến của cuộc kháng chiến chống Mỹ: vai trò của lực lượng thanh niên xung phong nữ ở Tây Nam Bộ. Họ vừa vận chuyển vũ khí, lương thực, vừa bảo đảm tuyến liên lạc và chi viện cho các đơn vị chiến đấu trong điều kiện địa hình sông nước đặc biệt khó khăn.
Thông điệp tuyên truyền:
“Không phải con đường nào cũng được xây bằng đất đá; có những con đường được tạo nên từ bước chân của những người mang hàng vượt rừng, vượt nước trong những năm tháng chiến tranh.”
