29- Những đứa con của những người lính

Cuốn sách này là một cuốn tự truyện tập thể, kể về những kỷ niệm chung của anh em, bạn bè trong quân ngũ, không tránh được những khó khăn, thử thách của thực tế một thời nhưng cũng không làm mờ đi sự thật. Truyện không có nhân vật chính, chính là những đứa con của những người lính, những đứa trẻ chủ yếu sống trong môi trường chiến trường. Những cậu bé, cô bé từ 15 đến 17 tuổi, thông minh nhưng ngây ngô, dũng cảm nhưng ngốc nghếch, lãng mạn nhưng vụng về, trải qua cuộc sống cùng nhau từ trường học đến nơi sơ tán, cùng học, cùng chơi, cùng nhau xếp hàng chờ lấy nước, cùng yêu. Ngoài cuộc chiến tranh tàn khốc là cuộc sống bình dị sau chiến, với những tình cảm thanh xuân, trong sáng nhưng cũng sâu đậm, đầy cảm xúc đến suốt đời. Ai cũng nhớ mối tình của Việt và Hương, mặc dù họ không đi đến hồi kết 'Suốt một thời gian dài, trên bàn thờ nhà Việt, bên cạnh ảnh của ông bà là bức ảnh duy nhất của Mai Hương, với nụ cười trong sáng, đôi mắt sáng ngời. Dưới bức ảnh đó là một sợi dây chuyền bằng bạc, bị ố vàng, màu xám', của Liên và Ngọc, họ chưa kịp tỏ tình với nhau 'Biết Ngọc không trở về, nhưng Liên vẫn đợi mãi. Nỗi đau của mối tình đầu, nỗi đau của chiến tranh, nỗi đau khi tình yêu mới bắt đầu, không dễ quên. Nhiều năm sau khi tốt nghiệp đại học, Liên vẫn không thể quên ý nghĩ rằng Ngọc sẽ không bao giờ trở lại', hoặc của Anh Sơn và Lệ Dung, họ không thể gặp nhau để làm sáng tỏ những hiểu lầm trong lòng, rồi mãi mãi mất nhau 'Bây giờ Lệ Dung đã trở thành bà nội, còn Anh Sơn là ông ngoại. Mỗi dịp Trung Thu, Lệ Dung vẫn nhận được một tin nhắn. Lá thư của Lệ Dung, viết hơn bốn mươi năm trước, vẫn được Anh Sơn giữ như một báu vật'. Mặc dù mỗi đứa trẻ mang một nỗi buồn khác nhau, vì một người trở về thăm nhà nhiều hơn người kia, hoặc một người không thân với mẹ bằng người kia... Nhưng niềm vui, sự chân thành, trong sáng và tinh thần quân đội đều được chia đều cho Việt, Khanh, Hòa, Hoàng, Đính, Bích Bọp, Hà Tư, Ngọc, Mai Hương, Quang Anh, Anh Sơn, Lệ Dung, Liên... họ kết nối với nhau qua những kỷ niệm về thầy cô, trường lớp, những mối tình đầu, những trò nghịch ngợm 'nhất quỷ nhì ma', những hiểu lầm và trải qua những thất bại. Nhưng sâu thẳm trong lòng mỗi đứa trẻ, họ kết nối với nhau bằng sợi dây vô hình của những đứa con của những người lính trong ngôi nhà ở hậu phương - nơi thường xuyên vắng bóng người cha, nơi những người phụ nữ vừa làm mẹ vừa phải đảm nhận vai trò của người cha. Trong ngôi nhà đó, có những đứa trẻ dường như đã 'tự lớn', tự trưởng thành, tự hoàn thiện bản thân qua nhGiống như mọi đứa trẻ ở độ tuổi đó, chúng muốn thể hiện bản thân, khẳng định cá nhân của mình bằng cách 'đánh đấm', nhưng không chỉ là những cuộc đánh nhau thường thấy ở trẻ con, mà còn là những trận đánh lớn hơn với chiến thuật, vũ khí, và tổn thất nghiêm trọng. Sau mỗi trận đánh, có nhiều người rời khỏi trường, có người vào tù, và may mắn nhất có thể là được tham gia mặt trận. Sự kiện 'xử án' kinh hoàng năm 1974 là minh chứng cho giá của tuổi trẻ trước pháp luật: tiếc cho Bích, người có tố chất để trở thành lính biệt kích nhưng lại phải chịu hậu quả của hành động của mình. Hòa may mắn tránh được những rủi ro, nhưng Quang Anh không được ưu ái như vậy, và cuộc đời của anh lại tiếp tục gặp khó khăn. Nhiệt huyết của tuổi trẻ chỉ nguội đi khi thấy những giọt nước mắt trên gương mặt của mẹ, bạn gái và sự đau đớn của bạn bè. Cảm giác lo lắng cho lũ trẻ không có người hướng dẫn, không có ai giúp đỡ làm cho lòng người càng thêm xót xa. Một ngày, ông mới biết chúng đổi hình thức phạt từ việc búng tai sang việc búng chim. Chúng dường như đang rèn luyện sự gan dạ để sau này gia nhập quân đội. Trong tác phẩm chỉ có một nhân vật phản diện duy nhất, Đỗ - phó Bí thư Đoàn trường, người đã tố cáo tất cả các trò nghịch ngợm của tập thể lớp 8D. Hành động của Đỗ không phù hợp với tâm hồn của đứa trẻ, và anh không thể tiếp tục kế thừa tinh thần yêu nước của các 'tướng cha'. Bên cạnh các cậu bé là những cô gái dũng cảm và giàu lòng nhân ái. Họ không chỉ tham gia vào các hoạt động ngoại khóa mà còn chăm sóc gia đình. Tình cảm trong sáng của các cô gái đã giúp các chàng trai hiểu ra điều quan trọng của tình yêu. Trong lúc này, toàn trường chỉ có một mình Việt đơn độc hát, và khi nó hát, nó phải tiếp tục, mặc dù có những phần nào không thuộc thì nó vẫn cố gắng hát to để che đi. Thật buồn cười: 'Nối tiếp công việc của những người tiền bối, nơi đây xây dựng ngôi trường, tỏa sáng dưới ánh nắng ấm, với muôn trùng ... tiếng hát. Cuộc đời phong cách Bắc-Trung-Nam... vẫn tiếp tục... Ông Thử, người đứng đầu Ban quản lý khu tập thể, nhỏ nhắn và tròn trĩnh, luôn bị trẻ con trong khu chế giễu: 'Đã mười năm rồi đấy, phấn đấu hàng ngàn ngày, nhưng vẫn chỉ là trung úy ... y nguyên'