3. Thiếu tướng Vương Thừa Vũ – Bốn năm học quân sự tại Hoàng Phố

Từ kinh nghiệm lao động và theo dõi các phong trào yêu nước, Nguyễn Văn Đồi hiểu rằng lòng dũng cảm cá nhân không thể thay thế nghệ thuật tổ chức chiến tranh. Muốn chống một quân đội nhà nghề, người cách mạng phải biết xây dựng lực lượng, sử dụng địa hình, tổ chức hỏa lực và duy trì hậu cần. Nhận thức ấy thúc đẩy ông ngày đêm học tập để dự thi vào trường Quân sự Hoàng Phố.

Hoàng Phố là một trung tâm đào tạo quân sự có ảnh hưởng lớn ở Trung Quốc thời bấy giờ. Trúng tuyển vào trường, Nguyễn Văn Đồi được tiếp cận kiến thức chính quy về chiến thuật, tham mưu, tổ chức đơn vị và huấn luyện quân nhân. Sau gần bốn năm, ông không chỉ tích lũy lý thuyết mà còn hình thành tác phong quân sự chặt chẽ, coi trọng mệnh lệnh và trách nhiệm của người chỉ huy.

Quá trình học giúp ông chuyển từ tư duy của một người luyện võ sang tư duy của một cán bộ quân sự. Trên chiến trường, sức mạnh không được tính bằng số cá nhân gan dạ, mà bằng khả năng phối hợp của cả tập thể. Một kế hoạch tốt phải tính đến địch, ta, địa hình, thời gian và tinh thần bộ đội. Những nguyên tắc ấy về sau được ông vận dụng linh hoạt vào điều kiện chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Tuy được đào tạo ở nước ngoài, Nguyễn Văn Đồi không sao chép máy móc kinh nghiệm ngoại quốc. Mục tiêu của ông vẫn là trở về phục vụ quê hương, nơi lực lượng cách mạng còn thiếu trang bị và phải dựa vào nhân dân. Kiến thức nhà trường chỉ thực sự có giá trị khi được điều chỉnh cho phù hợp với con người và địa bàn Việt Nam.

Sau khi tốt nghiệp, ông tìm cách liên lạc với các tổ chức cách mạng và nhà yêu nước Việt Nam. Con đường trở về chưa diễn ra thuận lợi, nhưng hành trang đã khác: người thợ xe lửa năm nào giờ có nền tảng quân sự bài bản. Hoàng Phố cho Vương Thừa Vũ công cụ nghề nghiệp; thực tiễn Việt Nam sau này sẽ biến những kiến thức ấy thành một nghệ thuật chỉ huy sáng tạo và giàu bản sắc.