303. AHLLVTNH HUỲNH VĂN CỌ

Nếu ai từng đi qua vùng Mũi Lớn – Tân An Hội, nơi những con kênh nhỏ len lỏi giữa ruộng đồng Củ Chi, chắc sẽ nghe người dân kể về một chàng trai chân đất đã trở thành huyền thoại. Anh tên là Huỳnh Văn Cọ, người mà cuộc đời từ gian khổ đã rèn nên một trái tim kiên cường như chính mảnh đất sinh ra anh.

Sinh năm 1936 trong một gia đình nghèo, từ thuở bé anh đã quen với cảnh theo trâu, làm thuê, đi ở đợ để phụ giúp cha mẹ. Cuộc sống lam lũ tưởng như chỉ tạo nên một người nông dân cần cù, hiền lành; vậy mà chính nơi phèn lửa ấy, một người chiến sĩ kiệt xuất đã trưởng thành. Có lẽ khi chứng kiến sự áp bức, bất công và cảnh quê hương bị giày xéo dưới gót giặc, trong lòng chàng trai trẻ ấy đã hình thành một ngọn lửa – âm ỉ nhưng mãnh liệt.

Mỗi lần đọc lại những dòng tư liệu về anh, tôi luôn tưởng tượng ra một thanh niên gầy gò nhưng đôi mắt sáng, hiền mà cương nghị. Anh âm thầm tham gia công tác bí mật từ rất sớm: rải truyền đơn trong đêm tối, canh gác cho cán bộ, làm liên lạc, vận động bạn bè tập võ để chống lại bọn gian ác. Những công việc thầm lặng nhưng đặt trên vai bao hiểm nguy rình rập.

Rồi năm 1959, trước khi rời gia đình vào chiến khu, anh đã gài mìn phục kích diệt một toán ác ôn từng mổ bụng cán bộ cách mạng. Hành động ấy không chỉ là trả thù cho đồng đội, mà còn là lời thề son sắt với quê hương.

Từ đó, cuộc đời anh bước sang một chương khác – chương của người trinh sát đặc công gan dạ.

Tổ chức nhận ra sự mưu trí, khéo léo và dũng cảm của anh, và đưa anh vào đội trinh sát đặc công – lực lượng tinh nhuệ nhất lúc bấy giờ. Nhiều trận đánh của anh khiến tôi vừa khâm phục vừa xúc động vì sự táo bạo đến khó tin: Anh giả làm người phu đẩy đá, áp sát 2 tên bảo an ngay giữa ban ngày để đồng đội tiêu diệt; anh ngụp mình dưới kênh, giả làm người đi câu, chờ đúng khoảnh khắc để kích nổ mìn hạ tên Bình – quận trưởng ác ôn; anh đặt mìn ở gian nhà tên Rắc để buộc tên đại úy tàn ác phải bỏ chạy khỏi vùng Củ Chi.

Tôi tự hỏi:

Giữa bom đạn, giữa từng cái chết kề bên, điều gì giúp một người nông dân trẻ có thể bình tĩnh và mưu trí đến thế?

Có lẽ đó là sức mạnh của lòng căm thù giặc, của tình thương đối với người dân quê mình – những con người hiền hòa luôn là nạn nhân của súng đạn.

Thế rồi đến những trận đánh mà lịch sử Củ Chi mãi nhắc tên. Năm 1966, khi quân Mỹ càn quét và xây dựng căn cứ Đồng Dù, anh Huỳnh Văn Cọ – với vai trò chỉ huy – đã dẫn đội hình đặc công bí mật áp sát sở chỉ huy Lữ đoàn 173 Mỹ. Đêm 20/1/1966, chỉ trong phút chốc, mìn định hướng và lựu đạn của ta đã khiến căn cứ địch rung chuyển, hơn 70 tên Mỹ bị loại khỏi vòng chiến, hệ thống liên lạc bị phá hủy hoàn toàn. Đọc về trận này, tôi vẫn cảm thấy gai người – một sự táo bạo không thể tin nổi, như thể anh em đặc công đã bước ra từ lòng đất với sự gan dạ phi thường.

Rồi đến bảy đêm liên tiếp tấn công căn cứ Đồng Dù. Bảy đêm liền, giữa bóng tối đặc quánh, lực lượng của anh áp sát địch từng gang tấc, đánh – rút – lại đánh, khiến Mỹ phải hoang mang, báo chí quốc tế đồng loạt nhắc đến Củ Chi như một biểu tượng của ý chí Việt Nam.

Và thật khó quên chiến công năm 1967: trận diệt 21 xe tăng – thiết giáp Mỹ chỉ trong 15 phút đầu tiên.

Đó không chỉ là một trận đánh, mà là lời tuyên bố đanh thép của “Đất thép Thành đồng”:

Chúng tôi nghèo, nhưng không bao giờ khuất phục!

Từ những chiến công đó, tôi hiểu vì sao tên tuổi Huỳnh Văn Cọ đã trở thành tấm gương để nhiều đơn vị học tập, noi theo.

Nhưng cuộc đời người chiến sĩ luôn có những trang đau thương lẫn hào hùng. Ngày 12/5/1969, trong trận càn ác liệt kéo dài suốt 8 giờ, khi lực lượng bị vây ép chỉ còn 25 người, khi hầm bí mật bị lộ, đồng chí Huỳnh Văn Cọ – với cương vị Huyện đội phó – vẫn kiên cường động viên đồng đội chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Anh ngã xuống ở tuổi 33, tuổi đẹp nhất của đời người – nhưng cũng là độ tuổi anh đã kịp viết nên một bản hùng ca tròn trịa, cháy bỏng.

Khi đọc đến chi tiết ấy, lòng tôi nghẹn lại. Bao ước mơ anh chưa kịp thực hiện, bao buổi chiều quê anh chưa kịp trở về, bao bữa cơm gia đình anh không còn được ngồi… nhưng anh đã chọn Tổ quốc, chọn nhân dân, và chọn chiến đấu đến giây phút cuối cùng.

Năm 2000, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân – một danh hiệu xứng đáng cho một cuộc đời đã hiến trọn cho đất mẹ.

Ngày nay, con đường mang tên anh ở thị trấn Củ Chi không chỉ là một địa danh, mà là ký ức, là niềm tự hào. Mỗi khi đọc lại câu chuyện này, tôi lại thấy lòng mình như nóng lên – một cảm giác vừa biết ơn, vừa kính phục, vừa tự hào về sức mạnh vô tận của nhân dân Việt Nam. Một người nông dân chân đất, nhưng tinh thần thì cao lớn như thành đồng Đất thép. Và tôi tin rằng, thế hệ trẻ hôm nay, khi nghe về Huỳnh Văn Cọ – người trinh sát đặc công diệt xe tăng Mỹ – sẽ không chỉ học được lòng dũng cảm, mà còn học được sự giản dị, khiêm nhường và sự kiên cường của một con người dám đánh đổi cả cuộc đời mình để giữ gìn màu xanh cho quê hương.