33 tuổi đứng đầu Quân đội - 37 tuổi được phong Đại tướng đầu tiên

Giữa năm 1944, cuộc khủng bố của thực dân Pháp tại Cao-Bắc-Lạng lên đến cực điểm. Bác Hồ nhận định, thời kỳ cách mạng phát triển hòa bình đã qua, nhưng thời kỳ toàn dân khởi nghĩa chưa đến, Người quyết định thành lập một đội tuyên truyền vũ trang đầu tiên.

Võ Nguyên Giáp kể lại rằng, trong một cuộc họp, sau khi phân tích tình hình mọi mặt, Người quay sang hỏi: Việc này giao cho chú Văn phụ trách, chú có làm được không?

Anh Văn khi đó có chút bất ngờ, nhưng vẫn quả quyết: Dạ, có thể được.

 Lễ thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ngày 22-12-1944.

Bằng câu trả lời ngắn gọn đó, Võ Nguyên Giáp chính thức lãnh sứ mệnh cầm quân đánh giặc. Trong cuốn sách “Võ Nguyên Giáp-Danh tướng thời đại Hồ Chí Minh”, tác giả Trần Trọng Trung viết, một đêm hạ tuần tháng 9-1944, nằm với Bác trên chiếc giường ghép bằng thân cây trong căn lều giá lạnh giữa rừng Pác Bó, Võ Nguyên Giáp được nghe Bác căn dặn những điều ngắn gọn, “vỡ lòng” nhưng cơ bản nhất về đường lối quân sự cách mạng Việt Nam. Đội Quân giải phóng phải có chị bộ làm hạt nhân lãnh đạo, phải dựa chắc vào dân…. Về phần người phụ trách cầm quân, Bác nói ngắn gọn mấy từ Dĩ công vi thượng. Lời dạy sâu sắc đó đã trở thành cẩm nang định hướng hành động cho cả một đời làm tướng của ông sau này.

Ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân chính thức thành lập. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, Võ Nguyên Giáp đã dẫn dắt đội quân từ 34 chiến sĩ, với vũ khí trang bị thô sơ, từng bước lớn lên thành những trung đoàn, đại đoàn thiện chiến, kiên cường chiến đấu và chiến thắng kẻ thù xâm lược.  

Bốn năm sau, ngày 28-5-1948, Võ Nguyên Giáp được phong quân hàm Đại tướng đầu tiên trong quân đội khi mới 37 tuổi. Buổi lễ hôm đó, Bác Hồ tay cầm Sắc lệnh, bằng giọng trang nghiêm và xúc động, Người nói: “Hôm nay thay mặt Chính phủ và nhân dân…” Bác bỗng ngừng lời, rút khăn tay lau nước mắt. Rồi Bác nói tiếp: “…Nhân danh Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trao cho chú chức vụ Đại tướng để chú điều khiển binh sĩ làm tròn sứ mạng mà quốc dân phó thác cho…”.

Tháng 5-1948, tại Lục Rã, chân đèo Re (phía Tuyên Quang), Hội đồng Chính phủ dưới sự chủ tọa của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao quân hàm Đại tướng cho Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp. 

Khi trả lời một phóng viên phương Tây về tiêu chuẩn phong quân hàm này, Bác nói: Đánh thắng Đại tá phong Đại tá; đánh thắng Thiếu tướng phong Thiếu tướng; thắng Trung tướng phong Trung tướng; thắng Đại tướng phong Đại tướng.